蒙古青年论坛

 找回密码
 注册
查看: 499|回复: 12

[转帖] Монголын зохиолууд

[复制链接]
发表于 2005-10-1 15:44:26 | 显示全部楼层
Гєлєгдэй баатрын тугийн дэргэд манжийн луут туг зоож, євч хуягт, цэрэг, туг тойрон жагсав. Фv жанжны шадар бие хамгаалагч єндєр чийрэг хэдэн солоон цэрэг, жанжнаа дагаж євгєн баатрын єргєєнд бэлгийн зvйлс барин орцгоож, удалгvй гаднаас сонсвол, сархад барин хєгжим єргєх чимээ сонсогдлоо.
Гєлєгдэй баатрын єргєєнєс зайдуухан, саахалт хирийн газар нийтийн найр зарласан газар, найр хуримын гоёл чимэгтэй сайхан хувцастай хvн цуглан, єргєн талын тэр хэсэгт нь эмээл хазаартай хэдэн мянган морь хад мэт хантайраас тай, хайцаг мэт тушаатай, хоймор талын асраар євгєн баатар манж ноёдын суудал засаатай баруун талд отгийн євгєд хєгшид, эхнэр, охид талын цэцэг мэт эрээн мяраан, цєм Гєлєгдэй баатрыг фv жанжны хамт ирэхийг хvлээжээ.
Тэр завсар євгєн баатрын єргєє гэрт эгшигт сайхан хоолойт эмэгтэйчvvд хундага барихад єргєх хуримын ая гvйцээгээд, зочныг хvндэтгэн сархад сєгнєж байсан, євгєн баатрыг ганц хvv, нvдэндээ галтай нvvртээ цогтой Шуну, хаш хундаганд дахин архи дvvргэж, євгєн баатар хундага тосон, жанжинд єргєх гэтэл, фv жанжин нvд ирмэсхийв. Тэр дохиогоор хацавчийн хоёр талд жанжинаас нvд шилжvvлэлгvй зогсож байсан солоон баатарууд гэнэт ухасхийж Шуну Гєлєгдэй хоёрыг даран унаж, хаш хундага няц гишгэн, хурамхан зуур хvлж орхив.
-Кєк тэнгэр, гэж цочин хэлмэгдсэн эмэгтэйчvvдийн уулга алдахад чийрэг манж цэрэг эгшин зуур аманд нь таглаа хийж гары нь хvлээд, том гэрт чив чимээгvй болж, гагцхvv ноцолдож амьсгал давхацсан хvний уухилах нь сонсдох ажээ.
фv жанжны толгой дохимогц нэг баатар нь гадагш гарч, цэрэгтээ ямархан нэгэн тушаал єгєєд, эргэж єргєєнєє оров. фv жанжин инээмсэглэн, хvлээстэй, амандаа таглаа шаалттай Гєлєгдэй, шуну, євгєн баатрын хатан охидын зvг хандаж
-Эрхэм гэрийн эзэн уучлах ажаамуу. Таны нууц аргад vл автагдахын учир жанжин миний бие урьдчилсан сэргийлэх арга хэрэглэсэн билээ. Эс чингэбэл, миний цэрэг даруй толгойгvй чєтгєр болох юмсанж. Би ч таны далд хорт арганд орж болзошгvй байлаа. Гагцхvv Энх амгалан хааны догшин сахиус Гэсэр Гуаньлооеэ ивээж таны явуулсан захиа бичгийн нэгийг єгvvлсэн нь задран мэдэгдэж, би хариу арга хэрэглэлээ.
хараат тугаа сачану би
хар бухын арьсаар бvрсэн
Бvрхсэн бvхvй дуут хэнгэргээ
Бvгдийн дунд дэлдvvлнэ би
харь манж цэргийг тэр дохиогоор
хавчин хядаж хуримлана бид
урт хараат тугаа сачуна би
Їхрийн хараат тугаа сачуна би
vй олны дунд дэлдvvлнэ би
Єстэй манж цэргийн тэр дохиогоор
Єрлєн хядаж хуримлая бид
гэж нууц захиа явуулсаныг манай цэрэг элчийг барьж жанжны хамт над хvргэж билээ.
тєрсєн єдрийн найр хэмээн, манай манж цэргийн жанжин дарга нарыг урин ирvvлж, сархадаар согтоон хvйс тэмтрэх хэмээн сэм хуйвалдсан хорт хэргийн баримт энэ гэж єврєєсєє зурвас бичиг гаргаад, хvйтнээр инээмсэглэн цагаас ємнє сэжиг vл авахуулахын учир энэ бичгииг vлдээн, vсэг дуурайн хуулсан бичгииг шаламгайлан элчид єгч явуулсан билээ гэхэд Гєлєгдэй баатрын хvрэн царай барайж, Шунын зvг харав. Шуну тvмэн буруутайн шинж илэрч, толгой даран гагцхvv шvvрс алдав.
Манж жанжныг дохимогц, баатар нь Гєлєгдэй Шуну хоёрын амнаас таглаагий нь сугалаад.
-Та нар хашгираад дэмий, манай цэрэг байлдахад бэлэн, та нарын хашгирвал тэр чимээгээр танай энд цугласан бvгдийг дайран орж хядан ална. Та нар хамгийн тvрvvнд гэр хотлоороо алуулна гээд, Гєлєгдэй баатрын хатан, охид хvvхдийн амны таглааг суга татаад, хатны хvлээстэй гар чинэрснийг ажиглан хvлээсий нь тайлжээ.
Євгєн баатар, хvvгийн єєдєєс хараад гунихарсан сул дуугаар:
-хvv минь, яав даа чи, Дайн хєл ихтийн цаг, элчдээ итгэхгvй бичиг захидалд юунд итгэв дээ чи.
Шуну эцгийн єєдєєс харж чадалгvй толгойгоо дотогш даран:
-Миний тvмэн буруу. Очиж очиж, тэр захидал буруу гарт орно гэж мэдсэнгvй гэж шивнэн хэллээ.
Гєлєгдэй баатрын єргєєнд ийм явдал гарч байх завсар, гадна байсан манж цэрэг євгєн баатрын ойр шадар хvний гэрт орж, нумны хєвч, сэлэм хураан авч, дуу тавьсан хvнийг ална. Гэрээс гарсан хvн ам алдана гэж чангалан тушаагаад, зэвсгийн сан, найрлах асрыг морьтон цэрэг бvслэн тэнд байсан хvнийг сууцгаа босвол харвана гэж, хотон дахь хонь шиг хашин хvрээлжээ.
Yл мэдэх манж тvшмэлийн vг, чимээгvй хэлмэгдсэн олны чихэнд харилхаг сонсдож, нэгэн хэсэг манж цэрэг, мориноос буугаад, монгол аравтын зуутны сэлэм хурааж авахад єндєр биетэй, єргєн цээжтэй, урт соёо сахалт нэг євгєн мянгатан.
-Гэнэн залуу Шунын захианаас боллоо, гэж гашуудан хэлээд есєн vеийн мисир болд юлдийг ингэж хураалгахыг vзлээ гээд жийжvv мєнгєн хуйд нь нал эрдэнэ шигтгэсэн юлдээсээ адис авч, манж цэргийн аравны даргад єглєє.
-Закаанд илvv vг vгvй гэж бодоод, манж цэрэгт зам зуур баригдсанаа эс хэлсэн миний буруу боллоо гээд нэг залуу чийрэг цэрэг эр, хутгаа сага татан, євгєн Эргилийн юлдийг авч сонирхон vзэж байсан манж аравтны хоолойн тус бариулд нь тултал шаагаад, мисир болд юлдийг шvvрэн авч хуйнаас суга татан, зэвсэг хурааж байсан манж цэргийг дайран орж агшин зуур хэдэн хvнийг цавчин унагав. Цоохор царайтай нэг солоон цэрэг морин дээрээсээ яаран эрээн нумаа шvvрч сумаа булцуунд нь хvртэл татаад харвамагц, хар хийж, хавирга яс нэвт цохих чимээ сонсдон араас нь туссан сумын зэв залуу эрийн цээжнээс гялсхийн гарч, хєєрхий залуу, юлдээ атган далайсаар ойчлоо.
(үргэлжил бий)
 楼主| 发表于 2005-10-1 15:52:52 | 显示全部楼层
Цочсон олон, уулга алдаж, манж цэрэг нум сумаа харвахад бэлдэн манж цэргийн дарга
-Гар хєдєлбєл цємийг харван ална гэж хахир дуугаар хашгиран тушаав. Чингээд Гєлєгдэй баатрын єргєєний зvг нэг цэрэг давхиулж, найрын талбайгаас vхэгсдийг зайлуулах тушаал єгчээ.
Удалгvй єргєєний зvгээс нэг манж баатар давхин ирээд, єндєр дуугуур
-Чонос Гєлєгдэй баатар, сvр бадруулагч жанжин фv, тэнгэрийн цэрэг сэлтийг хорлох муу санаа євєрлєн, сэм хуйвалджээ. Эзний сvлд харж, буруу санаат муу хулгай Гєлєгдэй жанжны гарт тушаан єгчээ. Муу хулгайн хорхой мэт амь хэрхэн болохыг аюун эмээн хvлээ, хєдєлбєл харвана гээд манж цэргийн дарга нарт ямархан тушаал єгч, даруй єргєєний зvг довтлон одов.
-Кєк тэнгэр тэнэг муу эм би, баатар ноёноон дайсантай элкэ нэгдлээ гэж килэнц хурааж явлаа.
Кєєркий баатар ноён минь, кєєркий баатар ноён минь. гэж нэг євгєн vнэн сэтгэлээс гаслан, олон хvний гашуудах чимээ зєєлєн салхинд хулс зэгсний шуугиан мэт, зарим хvн цг цг гэж гашуудан шагширч, зарим хvн гашуунаа шvvрс алдав.
Гєлєгдэй баатрын гэрт, хойморт нь эрхэмсэг сvр vзvvлэн лаглайж суусан манж жанжин, найрын талбайд будлиан гарсныг сонсож дотор эмээсэн боловч, цэргийн дарга хvрч ирэн, сэтгэл тайтгарах мэдээ сонсгосонд баруун хацартаа сэлмийн сорвитой хvрэн царайд нь ялсан баяр тодорч соёо хар сахал дорхи уруулын завжинд бахархах мишээл нуугдан, Гєлєгдэй баатрын завжинд бахархах мишээл нуугдан, Гєлєгдэй баатрын зvг ширтэс хийж,
-Таны хар санаа євєрлєснєєс болж, миний хэдэн цэрэг, эвтэй сайханаар найрсан найрамдах гэж ирээд, одоо амиа алдсанд vнэхээр гашуудалтай. Энэ цєм таны ял. Хэлтрvvлж vл болно. Самуун чагийн чэргийн чаажаар гvйцэтгэвээс, таны харъяат олны арван хvн дутмаас нэгийг чаажаар аваачин сvрдvvлж, хойчийн чээрлэл болговоос зохих билээ. Эх булингар ахул адаг тунгалаг байх ёсонгvй тул таны гэрийн хотлоор ял шийтгэл хvлээж есєн vе хvртэл албанаа зvтгэх хэрэг. Энэрэлт богд эжэн Энх амгалан хуандий хааны єршєєлт жарлигт, тэрслvvг цээрлvvлэн, номхон иргэнийг илбин тахинуул хэмээсэн учир, таны цэрэг ардаас ял vл асууна. Гагцхvv таны нэгэн гэрийн тєдийхнийг цэргийн цаазаар аваачиж ялсан баатартай тvмэн vед зvрхэлж тэмцэлдэх санаа сэдэхгvй болгохын тулд эхнэр хvvхдий нь нvдний ємнє хорон санаат хэргийн гол эжэн эцэг хvv хоёрыг зоосны нvхээр сvвлэн чаажлаад дараа нь хайртынхаа жовохыг vзэж сэтгэлээр тарчилсаны нь бодож vлдсэн хvмvvсийн нь жvгээр сэлэмдэн чаажилна гэхэд Гєлєгдэй Шуну, сэтгэл тvмэн тvгшvvртэй боловч, харь хvнд муугаа vзvvлэхгvй гэж, хоёр бага хvvхдээ тэврэн, хатуужиж суусан хатны царайг ажин суув.
Уг хэргийг vvсгэн сэдэвчилсэн эзэн би билээ.
Зvvн гар улсын цэргийг дарсан та нарыг хєгшин цэргийн эр би яахан боол мэт дагаж, зарц мэт сєгдєх билээ. Эр хvн гэрт тєрєєд эрэлхэг баатраар дайсантай тулалдаж хээр vхэхэд гомдолгvй хэрэг. Харийн халдан тvрэмгийлсэн этгээдтэй зэвсэг барин тулалдахаас vл эмээх миний бие таны гарт ороод толгой авахуулахаас єчvvхэн ч vл зовно. Гуйх vг амнаас гарах нь тvмэн бэрх боловч vхлийн ємнє vг хэлж миний євгєд дээдсийн гал голомт залгамжлах ганц хvv Шуну баатрын амь хэлтрvvлмуу гээд євгєн Гєлєгдэй баатар Фv жанжны єєдєєс хариу юу хэлэхийг ширтэн хvлээв.
-Аав, яаж болох вэ? Эртний мэргэн ёс алдаж, элчдээ итгэлгvй эрээн захидалд итгэж, нууцаа задруулснаараа хамаг ялыг би ганцаар эдлэх ёстой. Эцэг, эх гэгч биеий нь тєрvvлэхээс биш санаагий нь тєрvvлэх ёсгvй. Зоосны нvхээр сvвлэж хэрчин тамлах битгий хэл, хvний ухаан хvрч тамлах битгий хэл, хvний ухаан хvрч бодож сэдэж олж чадах ахул тэрнээс илvv ялаар ганцхан намайг л цаазалж эцэг, эх дvv нарын амийг хэлтрvvл гэж Шуну, манж жанжны зvг мэхийн хэлэв.
-Тєрсєн ганц хvvгийнхээ мууг vзсэнээс тvрvvлж би vхье, vр хvvхдийнхээ мууг бvv vзье. Эх хvн гэж байхгvй бол энэ ертєнцєд хvv хаанаас тєрєх вэ. Гэнэн болгоомгvй єсгєсєн нь эх миний л мянган буруу. Yр хvvхдийн минь оронд зоосны нvхээр намайг л сvвэлж цаазал, vр хvvхдий минь єршєє. хєєрхий тэр минь алтан нарны гэрлийг ханатлаа vзэж амжаагvй яваа юм шvv гэж Гєлєгдэй хатан уярангvй дуугаар хэлэв.
-Манж жанжин тав ханасан байдалтай гэдийн сууж, баригдан олзлогдсон тэдний сэтгэлийн зовлонд бахархан харж нэгэнм хэсэг дуу чимээгvй байснаа,
-Эр хvн нэгэн сэтгэл, нэгэн амтай байвал зохино. улс тєрийн хvнд ял хэлтрvvлж vл болно. Гагцхvv Гєлєгдэй баатрын євгєд дээдсийн тахилга тасарч, гал голомт балрахын гашууныг бодон, нэгэн болзол тавьж, гуйн хvссэн ёсоор Шунын амийг хэлтрvvлье. Шуну, чи эцэг эх, дvv нарын толгойг єєрийн гараар авбал тэнгэрийн хишиг хvртэж эцэг хvv хоёрыг зоосны нvхээр сvвлэх ялыг єєрчлєхєєр барахгvй чамайг амьд vлдээж, Чонос Гєлєгдэйн гал голомт залгамжлуулъя. Миний санал нэгэнт тогтов. Yvнээс єчvvхэн ч єєрчлєх ёсгvй. Бvгдээр цаазаар авахуулах, Шуныг амьд vлдээхийг та нар зєвлєн тогт гээд, цаазаар аваачихын бэлтгэл хийх тушаал єгсєнд шадар баатрын нэг нь гадагш гарч, тєдхєн манж цэргийн бvрээ хангинах чимээ гарав.
-Хэрэг нэгэнт ийм болсноос хойш, хvv минь зориг хатуужин , бидний толгой ав. Эр хvний жолоо урт. Чи амьд явбал, нэг учир бий. Битгий гутар. Сэтгэлээ хатамжил гэж Гєлєгдэй баатар Шуну хvvдээ энхрийлэн зоригжуулж хэлэв.
(үргэлжил бий)
 楼主| 发表于 2005-10-1 15:53:52 | 显示全部楼层
Би та нарын тvрvvнд толгойгоо авахуулъя гэж Шуну намхан дуугаар хэллээ.
-Тугалган жад мэт битгий зориг шантар, Yхлээс залсан хvн, энэ ертєнцєд байдаггvй. Чамайг амьд явбал, нэг учир бий гэсэн аавынхаа сургамжийг дага. Хvний гарт эцэг хvv хоёроо зvрх хагарам тамлуулахыг vзсэнээс хvvгийнхээ гарт vхье гэж бид санал тогтлоо. Эцгийнхээ тамлуулах эсэхийг vрийн минь зориг л мэдэх нь байна. Жанжин та хэлсэн vгэндээ эзэн болдог юм бол, Шунын биед гар л хvрэхийг цэрэг олны ємнє амладаа. Биднийг цаазаар аваачин, Шуныг vлдээ гэж сэтгэл хатамжилсан дуугаар хатны хэлмэгц, Шуну, эцэг эхийн ємнє сєгдєн мєргєж,
-Эртний бичгийн ёс алдсанаас би та бvхэнд ийм гамшиг зовлон даллан ирvvлсэн болохоор би амьд явсны хэрэг алга. Энэ дэлхийд хvн болгосон хэмжээгvй ачтаныхаа єєдєєс юлд яаж далайх вэ? Яалаа ч сэтгэл тєвдєхгvй нь гэж Шуну хэлэхэд,
-Yрийн сэтгэлээр тєрvvлж єсгєсний минь ачийг санаж мэдэж яваа бол vхэхийнхээ ємнє эцэг эхийнхээ захисан сургаалыг дагах нь ёстой дээд элбэрэл гэгч тэр шvv. За хvv минь зориг хатамжил. Энэнийг давж гvйцээж чадвал ёстой хvv тєрvvлсэндээ ээж аав нь бахадсаар vхнэ гэж эх нь хэлэв.
Аав ээжийн алтан сургаалыг єгvvлшгvй бэрх ч гэсэн чин их хайрлан сэтгэлээсээ хvндэтгэж яая гэх вэ дагая даа гэж зvрх алдан байж хэлээд манж жанжны зvг эргэж /би бэлэн/ гэж сэтгэл хатуужиж хэлсэнд:
-Ингэвээс та нар харилцан хагацах ёс хийтvгэй.
Цаазын газар хvргэхэд жvй нь та нарын гарыг хvлвээс зохих бvлгээ. Зоригт баатрын гэр бvлийг хvндэтгэж гар хvлээсгvй явуулна гээд гарахад нь vvдний хацавчийн тэнд хоёр манж баатар, гэрийн гадна харуулын цэрэг vлдэн, сvрийг бадруулагч жанжин фv, найрын талбайд шадар цэргээр хvрээлvvлэн очиж, Гєлєгдэй баатрын асарт цэргийн ноёдын хамт суув.
Найрын газар цугласан олныг манж цэрэг, гоё эрээн асрын ємнє этгээд нум мэт тойруулан суулгаад фv жанжины тушаалаар манж цэргийн ноён, асрын ємнє гарч ирэн, Гєлєгдэй баатрын ял тоочин, тэнгэрийн хишиг хvртээн, хvv Шунын гараар дайчин улсын Богд эзэн хааны дайсан Гєлєгдэйн гэр бvлийг цаазаар аваачих жанжны тушаал сонсгов. Олон цєм хирдхийн цочиж, сvрт тушаалын vгийг чив чимээгvй сонслоо. Манж ноён нэгэн хэсэг дуугvй зогсоод, дахин єндєр дуугаар сонсгон євгєн баатар Гєлєгдэй, хатны хамтаар гуйж, хvvгийнхаа амь хэлтрvvлэхийг хvсэн илэрхийлснийг сvрийг бадруулагч жанжин фvлэ эеэ тогтоож, Шуну хvv, эцэг эх дvv нарын толгойг єєрийн гараар авбал амь хэлтрvvлэх зєвшєєрєл олгосныг мэдэгдсэнд, олон цєм цочин санаа алдав.
-Тэгтэл, єргєєний зvгээс манж цэргээр туулгасан Гєлєгдэй баатар , хатан хоёр бага охины хамт хvрч ирсэн, асрын ємнє манж цэрэг тушааж тэднийг сєгтгєн суулгажээ. Цэргийн бvрээ татаж, нам гvм болсон олон хvний нvд, баярт зориулж барьсан гоё эрээн асрын ємнє сєгдєн дєрвєн хvний зvг ширтэн, манж цэргийн дарга, цаазын сумаар дохио єгмєгц Шуну, эцгийн ємнє сєгдєн мєргєєд, євдєгнєєс нь мєлхєн адис аваад босож сэлмээ далайн гялсхиймэгц євгєн Гєлєгдэй баатрын толгой єнхрєн унав. Олон мянган хvний хєндий цээжнээс ганц хvн шиг санаа алдах чимээ сонсдож, эмэгтэйчvvд ханцуйгаараа нvvрээ халхалцгаав. Шунын єргєн цээжин дотор нь хорслын гал бадарч байгаа боловч, утаагий нь хамрынхаа нvхээр гаргалгvй, царай нь чулуун хvний царай шиг огт хєдєлбєргvй, гагцхvv нvдний харц туйлын хачин болжээ.
Эхийн ємнє сєгдєн, хормойноос нь адис аваад, доголон нулимс хацарт тогтсоны нь хараад, сэтгэл vл тvвдэх мэт байдал царайд мэдэгдснийг эх нь vзээд,
-Харьтанд муугаа бvv vзvvл. Хатуужин, тvргэл гэж зоригтой дуугарсны нь асрын ємнє чимээгvй хvрээлэн суусан олон элэг эмтрэн сонслоо.
Жаргал зовлон хамтатгасан буурал Гєлєгдэй баатрынхаа амьгvй биеийг нэг хараад , хатан хvзvv сунган, огцом дуугаар за гэж дуугармагц, сэлмийн жур хийх чимээ гарч хатны толгой дэргэд єнхрєн ойчоод, чихэнд нь нэг юм хэлж байгаа юм шиг наалдан тогтов.
Шунын дvv, vг дуугvй нарийхан хvvхэд хvзvvгээ сунгаж, хонгор vстэй толгой нь бага дvvгийн хормойн ємнє нvдээ харан ойчиход тав зургаан настай отгон бага охин, эгчийнхээ толгойг нvд цавчилгvй харан, хvзvvгээ сунгаад, хvvхэд хонгор хоолойгоор,
-Ах аа, миний энд хатиг гарсан юм, Хєндвєл их євддєг. Энvvгээр цавчаарай. Хатиг битгий хєндєєрэй гараараа зааж хэлсэн нь амьсгаагаа дарж, чимээ аниргvй байгаа олонд тов тод сонсдон, зvрхийг шєвгєєр чичих шиг болов.
Отгон охины толгой ойчмогц, манж цэргийн бvрээ хангинаж Шуныг манж цэрэг дарга дундаа авч, єглєєний мандах улаан нарнаар элэг бvтэн айл байсан бага vдийн нарнаар єнчирсєн гэр єргєєнд нь хvргэж єгсєн билээ. Нууцыг задруулсан захидлын гайгаар Цорос Гєлєгдэй баатрын нэгэн гэрийг хvйс тэмтрэн хядсан тэр явдлаас хойш євгєд эмгэд, хvйсийн говь гэж тэр нутгийг нэрлэдэг болсон гэдэг хуучны vг бий.
Шуну яасан бэ гэвэл, тэр шєнєдєє хэдэн цэргийн хамт оргон босож, манж цэргийн ганц нэгээр бvлгээр явахад нь хядан устгаж, сvрийг бадруулагч фv жанжин ч гадагш гарах бvр, хамгаалах баатар цэрэггvй гарахаа байж, Шуныг уулын хулгайч гэж амьд барьсан хvнд тvмэн лан, толгойгий нь хvргэж ирсэн хvнд таван мянган лан шагнана гэж зарлавч, амьсгал тасартлаа єшєє зангирсан Шуныг барьж санаа амарч чадсангvй, єдєр бvрийн цэргийн мэдээнд хэд хэдэн амь хохирсныг хємсєг зангидан сонсож, "уулын хулгай" хэзээ надаас хариу авах бол? гэж манж нутаг эгэх зєвшєєрлийн бичиг алс бээжингээс хvлээсээр байсан гэж урьдын гунигт домгийн vг сонссоноо энд чадан ядан эвлvvлэн бичлээ.
(дуусав)
 楼主| 发表于 2005-10-1 15:57:11 | 显示全部楼层
<P>Б.Ринчен </P>
<P>             ГYНЖ
</P>
<P>Хэрлэн-Барс хотоос тэр жил
Хэдийн санасан сvм юутай хол
Намрын &#1108;д&#1108;р даан ч богино
Намайг яаран довтолж явтал,
Гvнж чиний сvмийн тэнд
Гvн ш&#1108;н&#1108; vvлэн чанадаас
Эвдэн нураасан хэрэм
Эзэнгvй &#1108;нчин хуучин сvм
Шуугих х&#1108;гшин модон
Шуналт хар харгисыгзvхэж,
Сvvмэлзсэн саран гэрэлд
Сvмийн нураг тvмэн гунил,
Хааны хатуу зарлигаар
Харгис т&#1108;рийн бодлогоор
Гаслангаар н&#1108;хцс&#1108;н гvнж,
Гашуун тvvхээс чинь дурдаж,
Эзэрхэг харгис т&#1108;р с&#1108;н&#1108;ж,
Эрх ч&#1108;л&#1108;&#1108;тэй монгол vvсэн
Алсын Кремлийн уриа цууриатаж,
Ард тvмэн ард тvмэндээ
Эв хамт ёсыг туслан бvтээж,
Эгэл олны зориг бадарсан
Yнэгэн харанхуйгаар гараад
Yзэж дайрахыг зорьтол
Тvлээний балар замаар
Тvнэр харанхуй болж,
Санасанчилан хvрвээс,
Саран гэнэт гарч гийлээ
Ухаж бузарласан булш
Унаж х&#1108;с&#1108;рдс&#1108;н х&#1108;ш&#1108;&#1108;
Ширчигнэх ш&#1108;нийн жавар
Шийтгэхийг нэхэх мэт,
Юутай гашуун vзэгдэл
Юутай гаслантай вэ
Эр н&#1108;хр&#1108;&#1108; хороолгосон,
Зовлонт эх хань чамайг
Зовон энэлснийг санан бодоход
Yvрдийн жаргалын нар мандан
Yнэн ёсыг дээдлэн хvндэтгэж
Хvн хvндээ н&#1108;х&#1108;р хань
Хvсэлт ах дvv болж
Санаа хvч нэгтгэн байгуулах
Сайхан эрин юутай бахтай

&#1028;гvvлэх ину:тотгоны бvслvvрээс &#1108;рхийн оосор аяархан тайлах шиг болж
дээвэр дээгvvр нэг хоёрын зэрэг пид пад хийгээд, уг татсан хvн хэдий болгоомжловч, баахан чимээ эрхгvй гаргаад, &#1108;гл&#1108;&#1108; бvр тогтмол гардаг тэр дуу чимээнээ гvнж хэдийн дассан тул сэрээд нvдээ нээлгvй чагнан хэвтэж байлаа.
Уудам их хээр талын монголчууд, хан харцгvй эртлэн босдог тул, манж дайчин улсын богд эзэн хааны гvнж ч гэсэн, монгол газраа Дархан чин ван Дондубдоржийн хатан болж, их ямба эрхтэй хvрч ирсэн авч, улс монголын тэр ёсыг з&#1108;рчилгvй, &#1108;гл&#1108;&#1108; эрт &#1108;рг&#1108;&#1108;ний &#1108;рх с&#1108;х&#1108;х&#1108;д татгалздаггvй, аягач хаалгачийг манасан гал тvлэхэд хориглон хойшлуулдаггvй, газрын ёс, нутгийн заншилд нийлvvлэн дагах тул, шаа х&#1108;шгийн цаанаас чагнан хэвтвээс, &#1108;рх аяархан с&#1108;х&#1108;гд&#1108;ж, торгоор бvрхсэн эсгий vvдийг хvн чимээгvй &#1108;рг&#1108;схийн орж ирэх шиг боллоо.
З&#1108;&#1108;л&#1108;н ултай монгол гутал ширдэг хивс дээгvvр гишгэлэхэд шар шар хийх чимээ, их &#1108;рг&#1108;&#1108;ний м&#1108;&#1108;р&#1108;н шалын мод, гэрийн ханын мод, сайхан сийлбэртэй зандан монгол орны модоор дамжин, гvнжийн чихнээ дэр нэвт нэн тодхон сонсдож, алхах х&#1108;дл&#1108;х тэр чимээгээр хайртай аягачин Сувд хvvхнээ хэдийн таньжээ.
Эр н&#1108;х&#1108;р, энхрий vрээ гашуунаар алдаж бие сэтгэлийн зовлонд нэрвэгдсэн эзэгтэйгээ ээлж жасаа оногдсон хоногтоо нэнд хичээнгvйлэн vйлчилдэгий нь гvнж эс андах тул, &#1108;рх с&#1108;х&#1108;ж гал тvлэхийн &#1108;мн&#1108;, дээрээс буух жигvvн хийд цохиулуузай гэж, х&#1108;нжил унжсан байвал алгасалгvй vзэн засдаг заншилтайг мэдэх учир, нvд анин, унтагч болон хvлээдэг vнээр, чимээ гаргаж сэрээхгvй гэж машид болгоомжлон гvнжийн лавиртай орны &#1108;мн&#1108; хvрч ирээд, шаа х&#1108;шигний хормойноос дарамт болгож зvvсэн алтан чимэг аяархан хангинасхийж, торгон х&#1108;нжлийн унжсаныг чимээгvй засах байдал мэдэгджээ.
Тэгээд нэгэн хэсэг чимээгvй болсонд, чагнатал гvнжийн &#1108;&#1108;рийн амьсгаа, Сувдын зогсож аяархан амьсгалах чимээ сонсдож, гvнж &#1108;&#1108;рийн богино амьсгалыг тvvний талбиун амьсгалж байгаатай зэрэгцvvлж бодвол, юутай урт уужим амьсгаатай хvн бэ. Тийм сайхан цээж хэнхдэгтэй хvн, ийм сайхан амьсгаатай байх нь аргагvй, тvмэн зvй гэж бодонгуут, тvг-тvг тvг-тvг тvг гэж жигдгvй цохилох зvрхнийхээ цохилтыг дэрэндээ наалдуулан хэвтсэн чихэндээ сонсож, Сувдын эрvvл эсэн зvрх, &#1108;вчин зовлонд нэрвэгдсэн миний энэ х&#1108;&#1108;рхий муу зvрхний тvгшиж байгаагийн дэргэд том хэнгэрэг цохиж байгаатай адил байна даа гэж бодтол, модон шал, модон ороор дамжиж гvнжийн зvрх цохилох чимээний хажуугаар бас нэг юм лvг, лvг лугшиж байх мэт. Атар газрын цэцэг, арван тавны сар шиг энэ сайхан монгол охины эрvvл саруул биеийн цэвэр сайхныг бодоход чийрэг эсэн зvрхний нь лугшин цохилох нь санаа дагаж чихэнд минь дуулдав уу? гэж бодож хэвтэхэд нь тэр маш гоо сайхан биетэй, бундгар сайхан х&#1108;хтэй цогтой хvрэн улаан царайтай, интоор мэт улаан уруултай, гялалзсан галтай торомгор хар нvдтэй зурмал мэт сайхан х&#1108;мс&#1108;гтэй ихэмсэг мэт б&#1108;г&#1108;&#1108;д х&#1108;&#1108;рх&#1108;н сайхан монхор хамартай, хvсэх мэт орь залуугийн vзэсгэлэнт т&#1108;гс Сувдын бие, аниатай, нvдэнд нь ив илхэн vзэгдэх мэт санагдаж энэ жаал хvvхэд хvртэл намайг &#1108;р&#1108;вд&#1108;н харж байна гэж бодохунаа хvнд муугаа vзvvлж муухайгаа дуудуулах дургvйих т&#1108;рийн эм хvний сэтгэл нь х&#1108;д&#1108;лж, Сувд, намайг бvv хар, намайг бvv хар бvv &#1108;р&#1108;вд! гэж хашгирмаар авч биеэ, барьж огт ажиггvй болбаас, Сувдын сэмхнээ сvvрс алдах чимээ сонсдож, шаа х&#1108;шгийн хормойн алтан чимэг vл мэдэг хангинасхийгээд ширдэг хивс аяархан ширчигнэж алхах чимээ гарч, тулганд аргал &#1108;рж сэмхэн vлээх чимээ гарлаа.
Тэгтэл удалгvй аргалын vнэр ханхалсхийгээд, &#1108;рг&#1108;&#1108; гэрийн том vvд с&#1108;х&#1108;схийн &#1108;рг&#1108;гд&#1108;&#1108;д, босгоноо аяархан пад хийж буух чимээ гарсанд, шаа х&#1108;шгийг халхлан сvvдэрлэсэн хvvшнээс харваас, их &#1108;рг&#1108;&#1108;н&#1108;&#1108; нэг ч хvн vгvй. Ган тулганд аргалын гал чимээгvй бадран асаж илч нь гvнжийн орноо шаа нэвт харван тусах нь мэдэгдэм б&#1108;г&#1108;&#1108;д маш таатайхан ажам.
Их &#1108;рг&#1108;&#1108;ний баруун талд Дархан чин ван Дондубдорж агсаны суудаг асан олбог ширээний цаана цацагт лавирын дор гоё монгол ор, малгайн тавиур эзэнгvй &#1108;нчр&#1108;н, дэрийн дэргэдэх бяцхан ширээнээ баримтагтай дугтуйтай хэдэн ном, м&#1108;нг&#1108;н дугтуйтай бийр, бэхийн зууруул, бичгийн мод хураалтай байгааг vзвэл, эзэн нь гар хvрээгvй удсан шинжтэй.
&#1028;рг&#1108;&#1108;ний хойморт таван &#1108;нгийн торгоор тун чадалтай зохицуулж хийсэн лавирын дор гайхам уран сийлбэр таван &#1108;нгийн будаг, алтаар янзалсан vзэсгэлэн т&#1108;г&#1108;лд&#1108;р монгол гvнгэрваанаа &#1108;вг&#1108;н хутагт &#1108;нд&#1108;р гэгээний &#1108;&#1108;рийн мутраар бvтээсэн цутгамал зурмал нандин бурхан ц&#1108;м гэгээнээс Дархан чин ванд бэлэглэн &#1108;гс&#1108;н зvйл! Бас &#1108;вг&#1108;д дээдсээс уламжлан ирсэн монгол, нангиад, энэтхэг, т&#1108;вд, Балба, Мармаа солонгос урчуудын бvтээсэн алтан суварга чодан монгол батад агч буюу Ставира ч хэмээн энэтхэгээр нь нэрлэдэг б&#1108;г&#1108;&#1108;д, хожим лам нар монгол хэлээ хоёрдугаар зэргийн хэл гэж нэрлэдэг болсон арван зургаан архадын гайхам уран цутгамал дvр, гоё хvрд, наймантахил, хонх очир, гал мандал бадарсан гурван толгойтой гурвалжин суурь тосгууртай, орой дээрээ очиртой тагтай алтан гавал хас тэнигэр, алтан м&#1108;нг&#1108;н хvрэл, зандан зааны соёогоор хийсэн найман тахил, ес&#1108;н эрдэнэ, хvжний онгоц, боипор, хvлис, бумба, хажуу талаас нь ташуурлан харвал догшидын дvр маш нарийн сийлсэн нь vзэгдээд, эгц урдаас нь харахад шулга гилгэр &#1108;нг&#1108;тэй хvрэл толь, дуугаа хэд дахин авалцдаг сонин хийцтэй монгол дэншиг, ес&#1108;н эрдэнийн шигтгээтэй, бишгvvр зэрэг тахилын хэрэгсэл зарим нь Дархан чин вангийн орчим vеийн урлал боловч хоорондоо бахтай гайхам зохилдож их &#1108;рг&#1108;&#1108;ний сонин гоё чимэг болсон нь хэдийвээр азийн &#1108;&#1108;р хэл сурталтай, харилцан алсалсан улсад урьд хожим бvтээсэн зvйл боловч уг сурвалж нь нэгэн их т&#1108;в&#1108;&#1108;с тэдгээр бvх улсад цацран тvгэж нийтийн соёлын хvртээл нь болоод, vлгэр сайхан домог ариун санаа, чин зорилоор тэдгээр улсын олон vеийн уран бvтээлч авъяас их билэгтийн уран сэтгэлийг х&#1108;гж&#1108;&#1108;ж саналыг бадруулсан сонин шинж байдал илэрхий б&#1108;г&#1108;&#1108;д тэр олон vеийн улсын урчуудын &#1108;в тэгш сайхан бvтээлийн дээжээс ингэж хооронд нь бахдам таатайгаар зохилдуулан нэгэн бvрэн бvтэн иж болгож &#1108;рг&#1108;&#1108; гэрээ чимсэн эзэн нь улс тvмний урлагийн зvйлийг танин эрхэмлэдэг сvрхий &#1108;нд&#1108;р их соёлт улсын бичгийн хvн байж дээ гэж таашаан vзмээр.
(&#1199;ргэлжил бий)</P>
[此贴子已经被作者于2005-10-1 15:58:06编辑过]

 楼主| 发表于 2005-10-1 16:01:40 | 显示全部楼层
Гагцхvv, тэр &#1108;рг&#1108;&#1108;г тэргvvлж байгаад эзэнгvй болсны хачин шинж, юм юманд нь vзэгдэн, гал голомтондоо аргалын гал бадраасан ган тулгатай, хоймортоо ном тахилтай, авдар vхэгтэй зvvн баруунаа ор, олбог суудалтай vvдний зvvн талд сонин сайхан эргэнэг, угаагуур баруун талдаа эзний эмээлийн тавиур сэлт тохилог &#1108;рг&#1108;&#1108; гэрийн хэрэгсэл буй авч, амь оруулдаг сvнс нь vгvй болсон юм шиг Гvнжийн нvдэнд аа хулхаа, хангай хоосон болсон ч юм шиг &#1108;рг&#1108;&#1108; дvvрэн юм бvр нь эзнээ vгvйлэн &#1108;нчирс&#1108;н ч юм шиг, санагдаж аягvй эвгvй мэт vзэгдэж, зvрх шимшрэх мэт болжээ.
&#1028;гл&#1108;&#1108;ний намуун сайхан тэр vеэс, их &#1108;рг&#1108;&#1108;н&#1108;&#1108; шаа х&#1108;шгийн цаана хэвтэж байгаа гvнжийн бие туранги болсон нь х&#1108;нжлийн цаанаас мэдэгдэж сэтгэлийн зовлон биеийн &#1108;вчн&#1108;&#1108; нэрвэгдсэн б&#1108;г&#1108;&#1108;д, нар салхи ер&#1108;&#1108;с т&#1108;дий л vзээгvй хот суурин газрын хvний байдалтай ядарсхийсэн цонхигор цагаан царайд нь урьд сvрхий vзэсгэлэнтэй асан шинж илэрхийн дээр х&#1108;мс&#1108;г, аньсан нvд, жимийсэн нарийн уруул, монхордуу шиг хамрын нарийн самсаанаа vе улиран хvн захирч сурсан удамтай шинж бvхvйг нарийчлан ажиглах ахуул, монгол vлгэр туульд Дайван хаан гэж гардаг нангиад Дайман улсын т&#1108;рийг м&#1108;х&#1108;&#1108;ж, улсын цолыг дайчин гэж халсан хамниган гаралт манж нарын хаад, луугийн ширээнээ сууж, т&#1108;р эзэлсэн цагаас хойш эртний монгол хаадын Алтаг ураг гэдэг Хийод яст Боржгин омогтны vр нь б&#1108;г&#1108;&#1108;д нангиад тvмний олон мужийн аль цэвэр эмс охидоор эхнэр хийж, vе дамжсаар урьд цагт Хянган нуруу Голмин шаньян алин гэдэг Урт цагаан уулын х&#1108;вч сарьдгаар хэрэн нутаглаж, урцад оршин суудаг асан &#1108;вг&#1108;д дээдсийнхээ ан занг халж, нангиадын х&#1108;х шавар тоосгон орд харшид суух болсоор, урьд зуны ээм халуунд халж, &#1108;влийн тасхийм хvйтэнд х&#1108;рж урцан дахь задгай гал, ойн цоорхой тvvдгийн утаанд нялх нярай, vйсэн &#1108;лгийтэйгээс утуулж байдаг х&#1108;рстэй хvрэн царай нь давуу соёлт нангиад монгол нагац нараа даган &#1108;&#1108;рчл&#1108;гд&#1108;ж, алах талах ан олз шагайж явдаг ойн г&#1108;р&#1108;&#1108;чний номгvй догшин ширvvн нvvр, нvд нь ондоо болж ирээд ямба нь хэтэрч яс нь з&#1108;&#1108;л&#1108;н булбарай, эрх танхил бол болсоор, манж хааны ураг т&#1108;р&#1108;л, дайчин улсын нагац гэж Айсан Гиоро омогтонд охид эмсээ хатан татвар болгодог манжийн сурвалжит омог Йехе нарын зээ нь байна гэж гvнжийг Айсан Гиоро омогтой хvрэн бvстэн, Йехерана омогтой улсын нагац нарыг vзсэн хvн андахгvй таних асанжээ. Yvнийг vл &#1108;гvvлэн, &#1108;гvvлэх ину:
Их &#1108;рг&#1108;&#1108;н&#1108;&#1108; гоё ган тулганд х&#1108;х аргал дvрэлзэн асан, таатай халуун илч н&#1108;л&#1108;&#1108; нь зvг бvр тvгэн &#1108;рх&#1108;&#1108;р гаднаас атар монгол хээрийн &#1108;гл&#1108;&#1108;ний &#1108;вс навчны vнэр ханхлан орж ирээд, алсын адууны унгалдах, болжморын жиргэх нь гvнжийн чихнээ сонсдож монгол газар он удаж, хэдийн дасал болсон эл дуун чимээний зvйлийг чагнанхан, хагас зvvрмэглэн, хагас сэрvvн ах байдалтай, нvд аньсан хэвээр хэвттэл, х&#1108;ндий цээжнээ элдэв бодол т&#1108;рж зvvдэн адил юм санагдаж, алин ану зvvд, алин ану цээжний болохыг ялгахуйяа бэрх болжээ. Yvнээ эртний нангиад гvн ухаантан Жуанз, эрвээхэй болж нэгэн &#1108;д&#1108;р зvvдлээд, сэрэнгvvт эрвээхэй нь бий юv? би нь эрхээхэй юv? гэсэнтэй адил болох нь шив дээ гэж бодтол зvvднээ мэт инээмсэглээд Жуанзыг санасны замаас бага насаа Бээжин дэх орд харшид &#1108;д&#1108;р бvр тайлбарласан д&#1108;рв&#1108;н бичиг Амбалингу эмэг эхийн авгаар заалгаж байсан нь гvнжийн сэтгэлд нь оржээ.
Том усан болор шил зvvж, бичгийн хvний малгай &#1108;мсс&#1108;н тэр &#1108;вг&#1108;н багшийн хичээл зааж суухад хvр хорхой хэвтсэн адил &#1108;тг&#1108;н х&#1108;мс&#1108;гтэй, ширvvн царайтай, ихэмсэг сvрлэг байдалтай эмэг эх хааяа орж ирээд ач охиноо сvрхий хардаг байсныг бодоход, х&#1108;шгийн цаанаас одоо чиг ширтэн харж байгаа юм шиг дотор сонин боллоо. Yvнээ гайхаж, нvд нээсхийтэл, орон дээрхи лавири, орны хажуу дахь шаа х&#1108;шиг, тvvний цаагуур улаан унь, цагаан эсгий дээвэр харагдаад, аль хэдийн нас элэгдсэн Амбалингу эмэг эхийн сvртэй дvр, нvд ирмэх зуур vл vзэгдэх болбай.
Гvнжийн сэтгэл элий балай мэт болж, элдэв шалдав эрт дээр &#1108;нг&#1108;рс&#1108;н юм санаанд ор орсоор, насан залуу, гэнэн цагаан ах vес, д&#1108;рв&#1108;н бичиг таван номын vсэг утгыг авга багшаар заалгаж, бичгийн сурлагаар бусад олон эхийн гvнжийг огт дагуулахгvй болсондоо бахдаж явсан нь саяхан шиг санагдах б&#1108;г&#1108;&#1108;д, богд эзний хувийн &#1108;тг&#1108;с сайд, гадаад Монголын т&#1108;рийг засах бодлогонд хэрэглэсээр санал нийлэн, айлтгаж, зарлиг ёсоор болгосон мэдээ сонсонгуут эцэг эхийн ач хариулж, &#1108;вг&#1108;д дээдсийн &#1108;мн&#1108; шударга журмыг гvйцэтгэнэ гэж бодон явснаа нэхэн санахад юутай гашуун. Биеийг бусад олон гvнжээс илvv хувьтай гэж бодсон юутай эндvvрэл.
Ордон дахь манж эмэгтэйчvvд нангиадыг бодвол, ой х&#1108;вч, тайга сарьдагийн хамниган манж г&#1108;р&#1108;&#1108;чин аймгийн эрхтэй ч&#1108;л&#1108;&#1108;тэй байдлаас нилээд vлдэцтэй нангиад эмэгтэйн адил, х&#1108;л&#1108;&#1108; бага бачраас боохгvй, явах харьцах нь хvртэл илvv ч&#1108;л&#1108;&#1108;тэй авч, Мин улсын хаадын ордон дахь журам нангиад гэр бvлийн чанд ёс, м&#1108;н н&#1108;л&#1108;&#1108; vзvvлж, ордноо хааны &#1108;чн&#1108;&#1108;н т&#1108;чн&#1108;&#1108;н бага хатан Фэй, татвар эмс, тайган хэмээх агт хvмvvсээр харгалзуулан дэмий л уйтгарлан сууж, ордны гортигоос гадагш гарахгvй, юм vзэхгvй идэх уух, энэ тэр дотоод гэрийн хов жив х&#1108;&#1108;ц&#1108;лд&#1108;х т&#1108;дийх&#1108;н х&#1108;л хорьсон битvv аж байдал, бvрхэг явцуу мэдлэгтэй агаад, олон эхийн гvнж дотроос ямар нэгийг эзний хувийн сайдын, санал т&#1108;рийн бодлогоор дайчин улсын ямар нэгэн гадаад аймгийн т&#1108;рийн эрс зvтгэлтнээ сэтгэлий нь нааж татах буюу эрхшээлдээ оруулах гэж гэргий болгон т&#1108;рийн барилдлагаар атган баримтлахыг тогтмогц тэр далд мэдээ эчнээ шийдвэр т&#1108;дх&#1108;н задарч дотоод ордноос нэг хэсэг гагц шивэр авир ярилцдаг байжээ. Оюун царай болхидож, т&#1108;рийн бодлогоноо vл хэрэглэх учир ордны ёроолд нас &#1108;т&#1108;лж эр ч олдохгvй, тайганд ээрvvлэн &#1108;д&#1108;р хэрхэн &#1108;нг&#1108;рг&#1108;хийг мэдэхгvй, дэмий л сэм, тайгачуулыг хахуулилан заяа бодогч т&#1108;л&#1108;гч эмсээр зvvдээ тайлуулж, заяагаа бодуулж сэтгэлээ сэргээн, энэ тэр арга дом хэрэглэн цаг тvлхэж, &#1108;д&#1108;р &#1108;нг&#1108;р&#1108;&#1108;ж т&#1108;л&#1108;гч заяа бодооч эмсээс шар хотын хэрмийн цаана, д&#1108;рв&#1108;н далайн хооронд юу болж байгаагийн элдэв цуурхал сонсож тvvгээрээ дэлхий дахины байдлыг танин мэдэв гэж суудаг ордны ёроол сахисан х&#1108;гшин гvнж, &#1108;т&#1108;лж яваа олон бага хатад ц&#1108;м &#1108;дрийн од мэт ховор тэр тохиол, гvнжийг гадаад аймгийн сурвалжтанд бэр буулгах явдлыг их л шохоорхдог ажээ.
Залуу гvнж ц&#1108;м тэр х&#1108;гшин гvнж, эмгэрч яваа бага хатны хvрээнд орших тул, тэдний адил ордны хоригдол болохгvй асан, гадагш гарч хvн болж т&#1108;рс&#1108;н завшаанаа бvрэн эдлэх асан гэж, ордны дотоод байдал суудалтай танилцаж юм ухаарах оюуны ам нээгдэх бvр хvсэн байдаг байжээ.
Монгол сайд Дархан чин ван Дондубдоржид гvнжийг хатан болгож сайдыг, дайчин улсын д&#1108;р&#1108;вдvгээр тавнан "Гvрэн -и эфv болгох чимээ ордноо цахилгаан мэт хурдан тvгэж, бага хатад, гvнжийн эх Амбалингу эмэг эхэд нь баяр хvргэцгээж, тэр монгол сайд ямар хvн бол? Залуу сайхан эр vv? Тэгвэл гvнж их заяатай ажээ. Х&#1108;гшин б&#1108;г&#1108;&#1108;д царай муутай муухай хvн vv? Тэгвэл гvнж х&#1108;&#1108;рхий болжээ: Зарлиг дагахгvй байж vл болно. Х&#1108;гшин эрийг голох эрх ордны дотоод журамд байдаггvй гэж шив шивнэлдэн гvнжээс тэр хувь заяат хvнээ vзэв vv? Yзэж бараагий нь харж, д&#1108;р&#1108;вдvгээр эфvгийн байдлы нь мэдэх &#1108;д&#1108;р ойр уу гэж дотоод ордноо &#1108;д&#1108;р тутмын уйдам тогтмол хэмжжээт байдал, залхууравч зайлшгvй хэвшлээс ангид сонин явдал тохиолдсонд хатан Фэй, бусад гvнж сонирхоцгоосонд, гvнж &#1108;&#1108;р&#1108;&#1108; ч сэтгэлы нь орчин олны эрхшээл н&#1108;л&#1108;&#1108; vvсэж бас л тэр монгол сайд ямар хvн байдаг бол? хэмээн vдэш &#1108;гл&#1108;&#1108; бодох болж, дvр бараагий нь vзэх хvсэл т&#1108;ржээ.
Ингээд тэр хvсэлт &#1108;д&#1108;р тохиолдож монгол сайдын хатан зоригт сайхан царай зусардахыг мэдэхгvй б&#1108;г&#1108;&#1108;д бvргэд адил ширтэж сурсан ер хvнийг нэвт харж цээжин доторхи бодлыг ганц ширвэнгvvт мэдэх адил хурц харцтай маш сэргэлэн галтай нvд цог жавхлант сайхан тэгш бие цогцы нь шаа х&#1108;шгийн чандаас харахдаа, &#1108;&#1108;рийн эрхгvй бахархан бас бахархсандаа ичингvйрч, ийм хvнийг зарлигаар сэтгэл явдлы нь дайчин улсын т&#1108;рийн бодлогонд нийцvvлэх vvрэг хvлээн авсандаа баярлах эмээх сэтгэл хослон vймцэж ах vес Амбалингу эмэг эхийн зvг эргэж харваас, царай дор маш сонин байдал илтгэгдэж, гvнжийн баярласанд буруушаах мэт эмээсэнд &#1108;р&#1108;вд&#1108;х мэт битvvлэг гашуунаа мэшээсхийж орчлонд удаж, юм их vзсэн нvдэнд нь энгvvн &#1108;д&#1108;р энхрийлдэг ач охиноо тэр &#1108;д&#1108;р их л хайрлан, т&#1108;л&#1108;&#1108;н&#1108;&#1108; ийн зовнисон шинжтэй асан ажээ.
Тэр орой унтаар одохын &#1108;мн&#1108; гvнжийн баруун хацрыг vнсэхдээ
-Т&#1108;р т&#1108;м&#1108;р нvvртэй шvv, хvvхэн хонгор минь гэж хэлснийг нэхэн санаваас урт насалсан уужим саруул ухаант буурал эмэг эх нь хашир ухаан хайртай сэтгэлээрээ гvнжийн нас явдлын хэтийн т&#1108;л&#1108;вийг з&#1108;гн&#1108;н мэдсэн ажээ.
(&#1199;ргэлжил бий)
 楼主| 发表于 2005-10-1 16:04:34 | 显示全部楼层
<P>Д&#1108;рв&#1108;н ном, таван бичиг зааж, тvvний доторхи ёс журмыг тэсгэлгvй бахдан биширч хvний гол эш ёс нь тэр гэж vздэг б&#1108;г&#1108;&#1108;д, хvний чанар язгуураас сайн гэж хvнийг маш эрхэм болгодог агаад, бичиг шунаг учир эзний алба хаахгvй Иехенара омгийн &#1108;вг&#1108;д дээдсийн буян, богд эзний хишиг миний насанд бардаагаар хvрэлцэм алван тушаал, ашиг завшаан эрж орчлонгийн улаан тоосонд хутгалцалгvй сайд эрдэмтэн ихэс хvмvvсийн бичиг зохиол vзэж, сурлага асуулага нэмэгдvvлж, хvн болсон хэргээ бvтээсvгэй гэж ярьдаг авга багшийн оронд нэгэн &#1108;д&#1108;р гvнжид эзний хуувийн сайд Айсан Гиоро омгийн ихэс &#1108;вг&#1108;н ван, тусхайлан гvнжтэй сурсан уулзаар ирж, бишрэм ихэмсэг т&#1108;в байдал эрхэм ёсны vгсээр залуу гvнжийн т&#1108;р&#1108;д зvтгэх санааг урамшуулан х&#1108;гжvvлээд, их хvрээнээ суугаа зарлигийн манж амбан бол тvvний дэд болох монгол сайд Дархан чин вангийн хатан тэр бvр уулзаж байх нь эвгvй. </P><P>Yvнд зарлигийн амбан гvнж хоёрын хооронд т&#1108;рийн т&#1108;м&#1108;р шижим болох нэгэн итгэмжит сайдыг гvнжийн бие сувилах эмч Дайфvvгийн тэргvvн их эмч хэмээн явуулж, чухал яаралтай зvйл гарвал гvнжийн бие сувилах ховор эмийн зvйл нийслэлээс ирvvлэх нэрээр тэр гvнжийн /шадар эмчийн тэргvvн/ шууд нийслэлийн газар, богд эзний хуувийн сайдууд уламжилж, харилцан тогтоох зvйлийг гvйцэтгэнэ. Богд эзний т&#1108;рийн бодлогыг гадаад аймагтаа нэвтрvvлэх зарлигийн амбан ч гэсэн далдуур илэрхийгээр эзний нууц хувийн сайд б&#1108;г&#1108;&#1108;д эмчийн тэргvvн ие Дайфvvгийн vгнээс хэрхэвч гарах эрхгvй тул тvvний vг зарлигийн адил болно. хэрхэвч тэр нууц хувийн сайдын заавраас з&#1108;рчиж болохгvй сvслэн дагаж гvйцэтгэн гvйцэтгvvлбээс зохино. Тэр ие Дайфvv, эмийн зvйлийг м&#1108;н сайн т&#1108;с&#1108;&#1108;л&#1108;х б&#1108;г&#1108;&#1108;д, богд эзэн ч гэсэн т&#1108;рийн их нууц хувийн тэр сайдын vгнээсvл гарна. Бас тvvгээр ч vл барам, ие омогт хvн тул, гvнж чиний нагац даруй м&#1108;н гэж сvр ихэмсэг &#1108;вг&#1108;н сайдын танилцуулсан тэр ие дайфvvг санахад, яс хавтайх шиг болох ажээ.
Гvнжийн сэтгэл зоригийг алхам алхамаар атгаж эрхэндээ хураасан нь, &#1108;&#1108;шинд орсон загас жараахай &#1108;&#1108;шн&#1108;&#1108;с&#1108;&#1108; гарч vл чадахын адил, хичнээн оролдовч гагц эмэгтэй хvн нарийн бодож боловсруулсан т&#1108;рийн эчнээ далд аргын эрхшээлээс мултарч чадахгvй. Ие дайфvv, гvнжийн vг хэлэх байтугай, дугуй чимээгvй болох буюу яахийн хариулахыг vл мэдэх байдлаас хэдийн учрыг мэдэж &#1108;&#1108;р&#1108;&#1108; &#1108;&#1108;рт&#1108;&#1108; зохих гаргалга хийж авдаг б&#1108;г&#1108;&#1108;д сайн ааш сайхан оёг орох vеэс, гvнжийн авга багшийг шоолон &#1108;гvvлэх нь:
Чиний авга багш бид хоёр, ц&#1108;м нэгэн Йехенара омгийн хvн, Ганц чиний авга биш vнэнийг хэлбэл бичгийн vvднээс vзэж, кvнз багшийг заан эртнийг дууриах ёстой гэж бусдыг сургах дуртай. Бид эртнийг дууриахгvй биш, дууриах газар дууриалгvй яах вэ. Ганц дууриахад учир бий.Тэр учрын тухай би хэдийн чиний авга багштай нэгэн омгийн хvн авч, санал нийлэхгvй
т&#1108;рийн vvднээс vзнэ.

Манай дайчин улсын тулгар т&#1108;р байгуулсан тайзv, хаас, ионголын Их Юуан улсын судрыг тусгайлан манж болгон орчуулж, Мин улсын т&#1108;рийг халахад Юуан улс урьд Алтан улс сvн улсын т&#1108;рийг хэрхэн халсан дууриалыг vзсэн билээ.
Т&#1108;р т&#1108;м&#1108;р нvvртэй гэж монголчууд хэлдэг. Тэр тvмэн vнэн vг, чиний авга багш санго уншвал санаа муутай болно гэж инээнэм билээ. Т&#1108;рийн хvн т&#1108;м&#1108;р нvvртэй, санаа муутай, ер т&#1108;р&#1108;л садан амраг янаг хvний ёс хоёр хоорондоо нийлдэггvй vхрийн эвэр мэт хоёр тийшээ чиглэсэн ёс. Чиний т&#1108;рийн гvнж болсон тул т&#1108;рийн ёсны зарим зvйлийг эрхгvй т&#1108;с&#1108;&#1108;лб&#1108;&#1108;с зохимой.
Т&#1108;рийн алба хаадаггvй чиний авга багш, эртнийг дууриана гэж, сархад халаалган сайхан цэцэрлэгт сарын гэрэлд шvлэг зохиол эртний хан улсын Ли тай бо мэтсийг дууриах дуртай боловч, тэгж тэгж /эртний дууриан/ жаргадаг нь хvний vнэргvй болсон санаа муутай гэж хараадаг бидний ачаар тэгж жаргаж байгааг бичгийн тэр тэнэг яахан бодож олох ажээ. </P>
 楼主| 发表于 2005-10-1 16:06:05 | 显示全部楼层
Т&#1108;рийн vнэргvй авга багш чинь биднийг тэгж бодох нь нэг ёсонд бас з&#1108;в. Т&#1108;рийн хvн, т&#1108;рийн vнэр алдах хvний vнэргvй болбол т&#1108;рийн хvн биш болно гэдгийг тэр бичгийн тэнэг ухаарахгvй байгаа хэрэг. Тэр хvн, т&#1108;рийн хvн болохоос айдаг бол т&#1108;рийн хvн бид чиний авга багш шиг бичгийн тэнэг буюу тvмэн иргэн шиг хvн болохоос айдаг. Т&#1108;рийн хvн биднийг vгvй болоход Манж дайчин гvрэн vгvй болно.Тvvнийг тэр бичигийн тэнэг ухаарахгvй байна.
Эртнийг дууриахдаа, бид санго гэдэг гурван улсын бичгийг бахдан vзэж, Цооцоог ихэд сайшаадаг. Гvнж авга багшийн сургаалыг дагаж тэр сонин сайхан бичиг vэдэггvй ч байж болно. Гэвч зарлигаар тvvнийг манж vгээр орчуулсныг бодохул, манж бичгийн утгач сайдын дотор гvнж чиний авга байгаа нь илэрхий багштай энэ тухай санаа нийлэхгvй хvн байгаа нь илэрхий Гурван бичигт, цооцоогийн нэгэн явдлыг дурдсан нь тvvний цэрэг дарагдаж, амуу цалинг удтал олгосонгvйд цэрэг сэтгэл хувьсхад хvрсэнд Цооцоо сангийн сайдыг амуу будаа талбин олгож олон цэргийн санаа тайтгаруул хэмээвээс сангийн сайд байлданы ашиг алдаж, амуу будаа цэргийн цалинд хvрэлцэхгvй ажээ.Чингэхэд Цооцоо будаа хэмжих дvvг бага болгож амуу талбин олго гэж бага дvvгээр амуу хэмжиж олтосонд цэргийн ард хорсож самууран х&#1108;д&#1108;л&#1108;х&#1108;д хvрч, Цооцоогоос амуу будаа нэхвээс &#1108;гvvлрvvн: Би та нарт олговоос зохих амуу цалинг саадгvй олго гэсэн. Одоо vзвэл сангийн сайд шудрагагvй тул, танай амуу цалинг завсраас завшин идэж сvйтгээд миний тушаасныг цалгайдуулан та нарыг мэхэлж, бага дvvгээр хэмжин олгож миний олон цэргийг хохируулжээ.Одоо надад тэр шударгагvй сайдын vрж дутаасан амуу будааг н&#1108;х&#1108;н олгох аргагvй, Байлдаанд ашиг алдаж амуу хураан олгох н&#1108;хц&#1108;л одоохон надад байхгvйг та нар мэднээ.Хойч &#1108;д&#1108;р би та нарын хvчин &#1108;гч зvтгэснийг хэрхэвч мартахгvй. Одоо тэр шударгагvй сайдын толгойг олгож та нарын хорслыг тvр тайлж амууны дутууг тvvгээр н&#1108;хв&#1108;л ямар? гэсэнд олон цэрэг бидний хохирсон нь сангийн сайдаас болсон ажээ. тvvний толгойг бидэнд олговоос хорсол тайлагдана гэж, Цооцоогийн тушаал гvйцэтгэсэн сайдын толгой авч Цооцоод хvчин &#1108;гс&#1108;н тэр бол цооцоогийн т&#1108;рийн мэргэн бодлогын чадал.
Чиний сайхан санаат авга багш тарийн чимэг байж болно.Манай Йехенара омог дотроос ийм бичгийн утгач хvн гарсанд бид бахдаж ч болно. Гагцхvv т&#1108;р тогтохдоо, т&#1108;рийн чимгээр тогтдоггvй т&#1108;рийн тvшээ батаар тогтдог. Тvшээ нь т&#1108;рийн хvн бид юм шvv. Т&#1108;рийн т&#1108;л&#1108;&#1108; т&#1108;м&#1108;р нvvр нvvрлэж &#1108;рш&#1108;&#1108;х нигvvлсэн энэрэх &#1108;р&#1108;вд&#1108;хийн зэрэг хvний ёс ч илvv болгож, т&#1108;рийн хvн бидний зvтгэдэг хvчинд богд эзэн хаан луугийн ширээнээ сэтгэлийн чилээгvй тэнгэрийн бошгоор цагийг эзлэн суудаг юмаа.
Тvшээнийхээ хvйгээр манж хааны т&#1108;р тогтож, тэр т&#1108;рийн тvшээ бологсод т&#1108;рийн т&#1108;л&#1108;&#1108; vргэлж зvтгэж хар цагаан гэж болохгvй, т&#1108;рийн бодолд хар юмсыг цагаан vзэх нь ашигтай бол хав харыг ч цав цагаан гээд, тийм биш гэсэн хvний т&#1108;рийн хvн бид т&#1108;рийн дайсан гэж vзнэ. Цагааныг хар гэж vзэх нь богд эзний т&#1108;рд ашигтай бол, цав цагаан юмыг ч хараас хар юм гэж дэлхий дахинд ухуулан тийм биш гэсэн бvгдийг vгvй хийх нь тvмэн наст богд хааны т&#1108;рийн ашгийн ёс. Тэр т&#1108;рийн ашгийн vvднээс гадаад нэг аймгийн нэгэн эзэн ноён байтугай, тэр аймгийг ч хvйс тэмтрэх нь манж хааны т&#1108;рийн ашигт хэрэгтэй юм бол vгvй хийхээс буцахгvй Галдан бошготын Зvvн гарын улсыг даран с&#1108;н&#1108;&#1108;с&#1108;н Энх амгалан хааны бодлогоос мэдэж болно.
Гvнж чи богд эзний угсаатны хvн. Богд эзний т&#1108;рийн нууц албаны хvн болсон учир, эзэн тvшмэл эцэг х&#1108;вгvvн н&#1108;х&#1108;р ханийн гурван товчоог т&#1108;рийн vvднээс ухаарч эзэн тvшмэлийн ёсыг богд эзний т&#1108;рийн &#1108;мн&#1108; гvйцэтгэж Айсан Гиоро эрхэм омгийн хvн тул богд эзний &#1108;мн&#1108; эцэг х&#1108;вгvvний ёс гvйцэтгэж н&#1108;х&#1108;р ханийн ёсыг тэр хоёр зvйлд захируулан зохицуулах ёстой. Энэ тухай чамайг зуун овогт эгэл иргэн буюу эзэн т&#1108;рд тушаал авга багштай адилтгаж vл болно.
Чамайг эзэн богд тvшмэл гэж vзэж, эцэг богд х&#1108;вгvvн гэж vзэж дайчин улсын т&#1108;рийн бодлогын vvднээс т&#1108;рийн хvн бид чамайг гадаад аймгийн хvнд хань болгосон нь, энгvvн иргэний н&#1108;х&#1108;р ханийн ёсон лугаа огт адил vгvй.
Энэ учрыг ухаж, гvнж чи т&#1108;рд гавъяа гvн байгуулбаас дайчин улсын хууль ёсоор чамайг т&#1108;рийн журамт гvнж гэж насан эцэст болсон хойно бас нэхэн &#1108;рг&#1108;мжилж сvнсий чинь т&#1108;рийн сахиус болгон, vvрд тахилга vйлдэнэ.
(&#1199;ргэлжил бий)
 楼主| 发表于 2005-10-1 16:07:30 | 显示全部楼层
Т&#1108;рд зvтгэх ёс алдаж т&#1108;рийн н&#1108;х&#1108;р ханий журмыг алдаж энгvvн зуун овогт иргэний н&#1108;х&#1108;р ханийн ёсыг тэргvvн боловоос хvний ёсонд тэр хэдvй з&#1108;в боловч т&#1108;рийн ёсонд харшилсан болно. Эзэн т&#1108;рийн ёс эгэл хvний ёс з&#1108;р&#1108;&#1108;тэй байдаг гэж чиний авга багш огт мэдэхгvй гэдгийг би чамд дахин давтан хэлсvгэй. Хичээнгvйлэн ойлгогтvн. Чиний тэр авга багшийг эгэл иргэий нэгэн адил vзэж гуулин зоос лугаа адилтгаваас болно. Дайчин улсад гуулин зоос хичнээн тvм буйг бод. Т&#1108;рийг гvнжийг улсын ховор эрдэнэ лугаа адилтгаваас болох нь манай улсад чиний н&#1108;х&#1108;р болох болох монгол Дархан чин вангийн хамт д&#1108;р&#1108;вх&#1108;н Эфvv байгаагаас мэдэж болно. Гvнж чи энэ учрыг нэвтэрхийлэн мэдвээс зохино.
Зуун овогт иргэний &#1108;мн&#1108; эзэн т&#1108;рийн гvнж гэдэг эрхэм нэр бузар сэжиг ажиг халдахгvй vvрд &#1108;нд&#1108;р ариун байвал зохих тул т&#1108;рийн &#1108;мн&#1108; эндэж ял олсон ч тэр нь т&#1108;рийн тvшиг бид л мэдэхээс биш гvнж болж т&#1108;рс&#1108;н гавъяа чинь -тvмэн иргэний нvдний &#1108;мн&#1108; vvрд vлдвээс зохих тул гvнж чи хvний ёсыг тэргvvн болгож т&#1108;рийн ёсонд тэсэлбээс алдаа хийсэн биеий чинь т&#1108;рийн тvшээ бологсод эчнээ ял унагаж /нимэ мэ акv охо/ &#1108;вчн&#1108;&#1108;р vгvй болсон хойно чинь сvнсний &#1108;мн&#1108; гvнжийн эрхийг vзvvлээд бас тvvгээр хvний ёс н&#1108;х&#1108;р ханийн журмыг хvндэтгvvлж чиний авга багшийн хэлдгээр шударга журмыг чиний сvнсний &#1108;мн&#1108; нэхэн гvйцэтгэж эрнийг дагана.
Баруун хан улсын Хан син гурван улсын Цооцоогийн ээрэг эртний т&#1108;рийн эрс цаг байдлын улмаас арга буюу санамсаргvй хvнийг хилсээр алснаа хожим сvнсий нь шударга журмыг гvйцэтгэсэн явдлыг чиний авга багш vгvй гэж хэлэхгvй байх.
Т&#1108;рийн тvшээ бид хэдий чиний авга багшийн адил д&#1108;рв&#1108;н ном таван бичгийг vсэг дараалан цээжлvvлэхгvй боловч эртнийг дууриахдаа чиний тэр авга багшаас хэрхэвч дутуугvй шvv. Эзэн т&#1108;рийн ёсонд эгэл иргэн эзний гvнж байтугай, эзэн хаан ч гэсэн харшилбал нэгэн адил, эзэн хаан хэрэв т&#1108;рийн ёсонд эс нийцвээс тэнгэр болж &#1108;рг&#1108;мжл&#1108;л тахилгыг &#1108;вг&#1108;дийн сvмд хvлээн луугийн ширээний тvvний угсааны агь ван залгамжилсан эртний дууриал гурван хуан, таван дийгээс хойших улсын тvvхэнд олон бий. Монголын ван улсын судрыг манжаар орчуулсан бичигт нягтлан vзвэл нэн илэрхий. Т&#1108;рийн хvн бидэнд т&#1108;р бат орших нь чухал тул т&#1108;рийн бат оршлын т&#1108;л&#1108;&#1108; тvмэн хvнийг vгvй хийхэд сэтгэл vл зовох болтугай, тvмэн наст богд эзэн ч т&#1108;рийн ёсноо эс нийцвээс т&#1108;рийн хvн бид эртнийг дууриал болгох vvрэгтэй. Чамайг бид т&#1108;рийн гvнж, т&#1108;рийн хvн гэж vзсэн учраас энэ тэнгэрийн нууцыг хэлж байна. Чи сонсоод дагаж яв. Задруулбаас гэмшивч барахгvй тэнгэр сахиулсун ч гэсэн тэр тухай чамайг хамгаалж vл чадна. Эзэн т&#1108;рийн сайд тvмэн нvдтэй тvмэн сонортой шvv.
Манай манж улсын дотор дагаж орсон нангиад, солонгос, монгол т&#1108;вд хотон зэрэг vндэстэн, ц&#1108;м эзэн угсаатай ноёлох vндэстэн манж хvнийг дээд &#1108;&#1108;рийг&#1108;&#1108; дорд боол гэж vзвээс зохих тул, адил хэргэм тушаалтай тvшмэлийн дотроос манж хvн, ноён vндэстэн тул, нэр хvнд ихтэй байваас зохих тул дайчин улсын бvгд хуулийн дотор ч тэр нангиад боолчуудыг даруй алах ял шийтгэнэ.
Дайчин улсын тvмэн наст Богд эзэн хаан тэнгэрийн бошгоор цагийг эзэлж луугийн ширээнээ суугаа цагт богд эзний нэр, дайчин улсын эзэн т&#1108;рийн нэр, эзэн угсаатан манж хvний нэр бусад зууны овогт иргэн боолчуудын нvднээ ариун, дээд эрхэм байх ёстой.
Богд эзний т&#1108;рийн бодлогонд буруу ташаа байхгvй. Байвал даруй т&#1108;рийн бодлого явуулах дорд хаван тvшмэл буруу байх ёстой. Тэр буруутай хаван тvшмэлийг чухам хэн болох нь т&#1108;рийн тvшээ багана болсон т&#1108;рийн хvн бид дээрээс тогтоож учры нь олж хужры нь тунгаагаад олонд сая ухуулж эзэн т&#1108;рийн бодлого хэзээд з&#1108;в.
Тvvнийг гажуудуулж иргэнийг хэлмэгдvvлсэн гэмтэн энэ гэжзасгийг залаж гажууг хална. Энэ тухай бид ёстой чиний авга багшийн эрхэмлэдэг эртний дагаж Цооцоогийн т&#1108;рийн бодлого буруугvй, Цооцоогийн сангийн сайд бага дvvгээр амуу талбин олгосон бурууг олонд vзvvлэхийг баримтална.
Гvнж чи, эзний угсааны хvн, т&#1108;рийн гvнж болох тул Дайчин улсын их т&#1108;рийн дотоодод явуулах нарийн бодлогын нууц учрыг, хойшид гvйцэтгэх ажилд чинь м&#1108;рд&#1108;х журам болтугай гэж ийнхvv сэнхрvvлэн хэлж &#1108;гл&#1108;&#1108;. Гадаад бодлого чиний биед vл хамаарна. Сурган ухуулсныг дотроо чанд журамлан дагаад богд эзний хувийн сайд намайг чамд vvнийг хэлж &#1108;гс&#1108;н гэж нэгм&#1108;с&#1108;н март. тэнгэрийн нууцыг задруулбал, яахыг бид дээр дурдсан гэж хvйтнээр инээмсэглэн хэлсэн тэр аймаар vг нь, ихэд сочин имээж, сvрдэн гайхсан гvнжийн цээжнээ аюун бахардаж амьсгаа тасраагvй цагт хэзээ ч марташгvй хатангадаад багадаа нэг хэлvvлж тогтоосон гурван vсэгт адил нэгэнт нэгэнгvй, сонсонгуут ойд нь шингэж богд эзний т&#1108;рийн бодлого гэдэг vг сонсох бvр, Йе Дайфvvгийн тэр яс хавтайм айхтар vг санагдаж зэвvvн зэвхий царай нь ярвайж vзэгдэх шиг аварга могойн нvд адил &#1108;рш&#1108;&#1108;х энэрэх, хайрлах, &#1108;р&#1108;вд&#1108;хийг огт мэддэггvй тэсгэлгvй хvйтэн харцтай нvд нь элэг зvрхийг цоргих мэт, дотор аягvй болдог нь санаанд орж, хvний амийг юманд тоохгvй хvнийг хvн гэж vзэхгvй н&#1108;хрийг н&#1108;х&#1108;р гэж vзэхгvй шударга vнэн сэтгэлийг шударга vнэн гэж огт vзэхгvй дандаа хvнийг хардаж н&#1108;хрий нь эхнэрээр нь, эцгий нь хvvгээр нь багшийн шавиар нь ахы нь дvvгээр нь сайды нь тvшмэлээр нь тvшмэлийг бичээчээр нь тагнуулж &#1108;мн&#1108;д нангиадыг умарт нангиадтай эвдрэлцvvлж монгол дотор ар &#1108;в&#1108;р, &#1108;&#1108;лд торгууд гэж хооронд нь сэм эвдрэл тарьж, эчнээгээр vймvvлэн салгаж илээр бvгд нангиад монгол, солонгос таван угсаа ц&#1108;м санж богд эзний нэгэн адил харъяат гэдэг боловч, манж тvшмэл цэргийг тушаал зэрэг ав адил нангиад, т&#1108;вд, монгол солонгосоос илvv vздэг.Йе дайфvvгийн эрхэмлэдэг т&#1108;рийн тvшээ бодлого тvшмэлийн засаг юутай харгис вэ гэж гvнжийн бодтол, хvрээнээ газар vзсэн хэдэн худалдаа албаны орос хvнийг vзсэнээ санахад vс шар сахал их, хувцас гvнжийн vзсэн таван угсааны хvнээс &#1108;в&#1108;рм&#1108;ц боловч, монгол нангиад эгэл жирийн хvнийг &#1108;&#1108;рийн биеийн нэгэн адил vзэж, ах дvvгийн дунд явж байгаа мэт vнэхээр элэгсэг найрамдуу нь хармагц нь ив илхэн, &#1108;вг&#1108;н хутагт мэргэн цэцэн хvн тул орос хvн орос улсад элэгтэй байх нь аргагvй байжээ.Гvнж, тэдгээр орос хvнтэй ойр танилцахыг дотроо хvсэвч Т&#1108;рийн гvнж сайдын хатан гэх зэрэг саад давахуйяа бэрх. Бас зарлигийн амбан монгол албаны хvнийг хар шар хэмээн ялгахгvй оростой найрсаг боллоо гэж хардан хавчих нь санагдаж, Йе Дайфvv гэж сvvрс алдсан нь манжийн т&#1108;рийн тvшээ бvхэн гvнжийн сэтгэлд ганц Йе дайфvvгийн биеэр дvрслэгдэн сэтгэгдэх мэт.
&#1028;гл&#1108;&#1108;ний чимээгvй тvвшнээ зэргэлдээ гэрт манж vгээр хэлэлцэх нь дvнгэр дvнгэр дуулдаж, Йе дайфvvгийн нийслэлд эгсэн хойно ирсэн тvvний дайфийн тэргvvн хэмээх тушаалыг залгамжилсан хvн боссоныг мэдэж, &#1108;ндийн чагнасхийвээс нийслэлийн газар дайфийн довтолгон одуулсан эм найруулагчийн дуу сонсогдох мэт.
(&#1199;ргэлжил бий)
 楼主| 发表于 2005-10-1 16:08:41 | 显示全部楼层
<P>Хурдлан эгжээ гэж чагнатал, шаа х&#1108;шгийг тэртээ гvнгэрваанаа &#1108;вг&#1108;н хутагтын Дархан чин ванд бvтээж &#1108;гс&#1108;н бурхан нvднээ тусаж, Сувдын бариад гарсан зулын сvvмэлзэх гэрэлд тусах мэт барайж нэг гэрэл тусаж гунигтай мишээх мэт байдал, хачин б&#1108;г&#1108;&#1108;д, Дайчин улсын т&#1108;рийн тvшээ сайдын заавраар &#1108;вг&#1108;н хутагтад тvvний дэргэдийн нэгэн сойвонгоор мэс &#1108;гvvлж жанч, халуулсан явдлыг санагдуулан, ханхай их &#1108;рг&#1108;&#1108;нд гав ганцаараа хэвтэж байгаа гvнж орчлонд ганцаараа мэт санагдаж, тэргvvнийг дэр дээр талбин хэвттэл, н&#1108;х&#1108;р юvгээн нийслэлийн газар дуудуулж, тvмэн гашуунаар насан эцэс болсныг гунихран санаж, жагсаалын монгол ноёдын бараа бологч &#1108;вг&#1108;дийн vг сонссон нь сэтгэд орлоо.
&#1028;вг&#1108;дийн сэм гашуудан хэлэлцэх нь Дархан чин ван дайчин улсаас монголоо тусгаарлах гэж хэдэн монгол сайдуудтай х&#1108;д&#1108;&#1108; сэм хуралдваас &#1108;н&#1108;&#1108;х Йе дайфvvгийн гар х&#1108;л бологсод л мэдээлсэн биз дээ. Тэр хэрэг задарч гvнж яаж ч чадсангvй ван нийслэлд дуудуулаад, н&#1108;с н&#1108;гцжээ. жагсаалсан ноёны &#1108;вг&#1108;н хиа нарын гашуудан хэлэлцэх нь эзэнд бараалхсан монгол ноёдыг хуримлах vес, та нар богд эзний т&#1108;р&#1108;&#1108;с урваж, монголыг тусгаар тогтнуулах гэж тэрсэлбэл ийм цээрлэл vзнэ. Дархан чин ванг зоосны нvхээр сvвлэж алсан тvмэн шарх болсон хvvрийг сvрдэн хэлмэгдсэн ноёдод vзvvлсэн хуримын эцэст баахан халсан ноёдын согтуу нь цочсондоо гарсан гэж.
Тvvнийг яс шижигнэм санахунаа, хайрт н&#1108;хрийн гашуун зовлон эдэлж насан эцэслэсэн нь аюумшигтай б&#1108;г&#1108;&#1108;д, бие зарс хийж, &#1108;&#1108;рийн биеийг зоосоор сvвлvvлснээс илvv сэтгэл чилж шимшрэм ... Бас амраг хайрт н&#1108;хрийн яснаас нь тасарсан яс &#1108;вг&#1108;н хутагтын хойшхи дvр хоёрдугаар богдыг хороолгосон эхийн хорслыг ямар vгээр илтгэн барах вэ? Тvмэн хорслыг тэнгэрт хэлье тэнгэр хол газарт хэлье газар хатуу гэж тэсгэлгvй гашуудан хэвтэхэд н&#1108;хрийн &#1108;вг&#1108;н хиагийн бас нэг зэвvvн vг санагдав.
Тэр буурал &#1108;вг&#1108;ний шулмин царай нvдэнд vзэгдэх шиг болж, хэлсэн vг нь чихэнд сонсдох мэт, &#1108;г&#1108;&#1108;м&#1108;рт богд хэдэн итгэлт ноёд хуралдуулж, &#1108;вг&#1108;д дээдсийг цэргийн их хvчээр даран дагуулсан манж хааны харгис т&#1108;р&#1108;&#1108;с гар х&#1108;дл&#1108;н байлдаж, салан тусгаарлая гэж нэгэн сэтгэлээр тогтжээ. Их хэрэгт ц&#1108;м халуун амь бvлээн цусаа хайрлахгvй далайсан сэлэм, шагайсан нум буунаас хальтрахгvй гэж тангараглая гэж олон сайд ноёд ц&#1108;м зvvсэн бурхнаа барьж тангараглахад, &#1108;вг&#1108;н хиа тушаа болж вангийн ард байжээ.
Санамсаргvй харваас, сайд ван, илэрхий хоосон гуу гаргаж, мангараглан адис авсныг &#1108;вг&#1108;н хиа тэр vес, учрыг олсонгvй, дэмий л дотроо гайхжээ. Чингэхэд хурад тарсан хойно ноён богд хоёртоо vнэн сэтгэлээс хайртай танил нэг &#1108;вг&#1108;н малчинд зоригтон сайчуул, харгис манж хааны хатуу хар засгаас салах их хэрэг сэдэвлэн хэлэлцсэнийг дотночлон хэлэлцэж, баяр хуваалцваас &#1108;вг&#1108;н малчин, тэр их хэрэг сэдсэнд, олон ц&#1108;м нэгэн сэтгэлээр гар х&#1108;д&#1108;лн&#1108;. Гагцхvv ийм учир хэрэг хэлэлцэхдээ буухиа &#1108;рт&#1108;&#1108;г&#1108;&#1108; татан буулгаж хэлэлцвэл зохих юмсан. Амбан хартай, сэжиглэх сэдэв аваад, нийслэлд мэдээ довтолгож болзошгvй гэхэд нь &#1108;вг&#1108;н хиа гэнэт, сайд ванг хоосон гуугаар тангарагласныг санан сэтгэл зовж сураглавал, хурал тармагц сайд ван буухиа &#1108;рт&#1108;&#1108;н&#1108;&#1108;с нийслэлийн зvг довтлон мордсон мэдээ &#1108;рт&#1108;&#1108;ний занги нараас сонсжээ. Яаран хатанд тэр учрыг уйлан хэлээд Богдод мэдээ хvргэе гэхэд хэдийн зарлигийн амбан аван, богдын &#1108;рг&#1108;&#1108;г бvслээд дээрхийн лагшин чилээтэй гэж х&#1108;л хорьжээ.</P><P>(&#1199;ргэлжил бий)</P>
 楼主| 发表于 2005-10-1 16:09:15 | 显示全部楼层
Йе дайфvvтэй уулзаж, байдлыг заншлан мэдье гэж оролдтол, богдыг бие чилээрхсэн учир уулзах ч&#1108;л&#1108;&#1108;гvй Гvнжид эмч хэрэгтэй бол н&#1108;г&#1108;&#1108; шадар эмчээр тvр аргалуул гэж хариу ирvvлсэнд, гvнжийн сэтгэлд хамаг учир тодорхой болж тэр сайд ванг ард тvмнээсээ урваж, угсаагаа тэсэргvvсэн хvн, Йе дайфийн "т&#1108;рийн тvшээний" гар х&#1108;л болсон хvн гэж танин мэдэгч, хvvд туслахын арга тасарч, эцгийн адил боллоо гэж сэтгэлийн зовлон дээр бас нэг зовлон нэмжээ. Богдод тэр vе хоёр удаа элч явуулаад хариу авч чадсангvй, хотгойдын Цэнгvнжав баатар дайчин улсын эсрэг х&#1108;д&#1108;лж, амбаны цэрэгт дарагдсан учир, н&#1108;гчс&#1108;н ноёны бага хатан Хотгойдын Даш тавнангийн охин, хотгойд хvн гэж хардуулан &#1108;рг&#1108;&#1108;н&#1108;&#1108;с&#1108;&#1108; гадагш гаргахгvй болсныг итгэлт аягачнаар гvнжид сэм мэдэгдэн, тусламж гуйсан Йе дайфvvд бас сэжиглэлтэй болсон гvнж яах ч аргагvй байснаа сvvрс алдан бодож гашуудан санаваас аймаг, угсаагаа бодсоноор нvдэн &#1108;мн&#1108; &#1108;вг&#1108;н хутагт мэслvvлж, н&#1108;х&#1108;р зоосны сvвээр сvвvvлж, &#1108;вг&#1108;н хутагтын хоёрдугаар дvр гэж эзний зарлигаар &#1108;рг&#1108;мжлvvлсэн хvv хор балгуулж насан эцэслэсэн юутай гашуун хорсол. Хотгойдын Цэнгvнжав богдтой нэг жил Йе дайфын эзэн т&#1108;рийн бодлогонд хохирч Бээжинд цаазаар авахуулжээ. Дайчин улсын т&#1108;рийн боол болсон нангиад тvмний олон мужид тэдний нэнэг адил, т&#1108;рийн цаазад амь эрэстэж, гашуунаар vхсэн иргэн хичнээн буйг тоолбоос барахгvй. Тэндий дотор миний адил, амраг н&#1108;х&#1108;р хайрт vрээ алдсан хань эх хичнээн буй Дайчин улсын эзэн т&#1108;рийн бодлого гэж улст гэрт багтсан &#1108;дий т&#1108;дий угсаатан зуун овогт иргэний биеийг зовоон, сэтгэлийг дарлаж байгааг бодоход, эдний нууц хувийн сайд, йе дайфын &#1108;рш&#1108;&#1108;х энэрэх, хайрлах &#1108;р&#1108;вд&#1108;хийг vл мэдэх завгvй зэвхий хvйтэн царай нь гvнжийн нvднээ харагдах шиг болж, тэсгэлгvй гашуудан шивнэрvvн:
Йе дайфvv Йе дайфvv! чиний т&#1108;рийн ёс-ёс биш байх нээ! Чиний "бичгийн тэнэг" гэдэг х&#1108;&#1108;рхий миний &#1108;вг&#1108;н авга багшийн хvнийг хvн гэж vздэг ёс з&#1108;в байх нээ.
Дайчин улсын эзэн т&#1108;рийн боол болсон зуун овогт зуун хэлтэн иргэн, та бvхэнд морь нохойн хvч гаргаж vvрд дарлуулан зовох нь худал байх нээ. Та нарыг мянган &#1108;д&#1108;р мах цусаараа тэжээвч, нэгэн &#1108;д&#1108;р хариу нэхэх байхнээ. Гаслант хань эмгэнэлт эх, зовлонт гvнж болсон би тvvнийг энэ махбод биеэр эс vзэвч, миний адил хохирогсдын гашуун гомдолт сvнсний хамт хий бие хувилган нvдээр vзэх цаг ирэх бий. Шударга журам, vнэн ёс ялан мандаж сайхан санаат &#1108;вг&#1108;н авга багшийн хэлдэг ёсоор дэлхий дахин нэгэн гэр, хvн ард ах дvv болох цаг ирэхэд тэр цагийг ойртуулахын т&#1108;л&#1108;&#1108; амь нас хохирч тvмэн гашуун эдэлсэн бvгдийн тахилгын сvм босгох цаг бий. гэж сэтгэл х&#1108;дл&#1108;н, халуурсандаа нvд гялалзан шивнэж, х&#1108;ндий ханхай их &#1108;рг&#1108;&#1108;ний шаа х&#1108;шгийн цаана хэвттэл, гэнэт, vvд с&#1108;х&#1108;гд&#1108;х чимээ гарч, Сувд домботой цай барин орж иртэл хойноос нь эм найруулагч даган орж, х&#1108;шгийн &#1108;мн&#1108; тоомсоргvй хагас ёслон мэхvйсхийгээд,
Нийслэлээс &#1108;вг&#1108;н сайд дайфvvгийн найруулан явуулсан Гvнжийн чилээг дарж, эмгэнэлийг таглах эм авч ирлээ гэсэнд шаа х&#1108;шгийн чанадаас харвал н&#1108;хрийн хvv б&#1108;г&#1108;&#1108;д, гvнжийг ээж гэж гvнжид их хайртай байсан богдод чилээг дарах эм &#1108;гс&#1108;н тэр эм найруулагчийн малгайн жинс &#1108;&#1108;р болж, отогонд нь нvд нэмэгдсэнийг ажаад,
Энэ эм, чиний отгонд нvд нэмvvлэх чадалтай юу гэж асууваас эм найруулагч дуугvй толгой дарав.
Сувд, тэр эмий нь аваад &#1108;г гэж &#1108;ндийн суугаад Йе дай фvvгийн бичгийн тэнэг гэдэг &#1108;вг&#1108;н багшаа д&#1108;рв&#1108;н ном багадаа шалгуулж, хэмлэлт vргэлжилсэн vгээр зохион бичсэн тэр номын vг vсэг тайлбарлан хариулж байсан vеийн орь залуугийн охь &#1108;нд&#1108;р дуугаар зоригтойео &#1108;гvvлрvvн:
Надад Нурхац баатар &#1108;вгийн чадал байхгvй боловч Нурхац баатар &#1108;вгийн зориг бий. Дайчин гvрvн дорой гvнжv нимэнэ акv охо. Дайчин улсын т&#1108;рийн гvнж &#1108;вчн&#1108;&#1108;р vгvй боллоо.
Жаргал зовлонг энэ улстай холбон хамтатгасан зовлогон биеий минь зовлонт боловч зоригт монголын нутагт оршуул, т&#1108;р чинь м&#1108;нх биш. Тvмэн м&#1108;нх юм. гэж тэр &#1108;вг&#1108;н дайфvvдээ хэлээрэй гээд, найруулагчийн авчирсан эмийг нэгэн амиар ууж, гангар шаазанг таглаад гайхсан Сувдад эр
(дуусав)
 楼主| 发表于 2005-10-1 16:27:53 | 显示全部楼层
<P>П. Лувсанцэрэн</P><P>           Нэгэн &#1199;дэш</P><P>Энэ &#1108;д&#1108;р хотын дээгvvр манан татаж, нар харагдахгvй, оройн хуурай ширvvн жавар зvг бvрээс тас хайрч байлаа. Гудамжны цардмал х&#1108;рс&#1108;н дээгvvр алхлах хvмvvсийн чимээ тод дуулдаж байн байн машин давхиж, дохионы гэрлvvд асаж унтарна. &#1028;в&#1108;л зун гэж ялгаагvй нэгэн хэмжээтэй байдаг ажлын &#1108;д&#1108;р дуусдагаараа дуусаж, хvмvvvс тардгаараа тарж, Хорлоо сугандаа хэдэн сонин хуйлж хавчуулаад гэр лvvгээ зvглэж явав. Хvмvvст болон &#1108;&#1108;рт&#1108;&#1108; ямар нэгэн муу юм хийгээгvй хэрнээ сэтгэл нь баахан бараан, ажил дуусаад гэртээ харьж яваа хvний баяр х&#1108;&#1108;р гэх юм юу ч байсангvй. &laquo;Энэ замаар &#1108;гл&#1108;&#1108; ажилд очиж, орой ажлаас тарж яваад нэг мэдэхэд би гэдэг хvн байхгvй болчихсон байна шvv. Намайг алга болчихлоо гэж энэ хот vгvйлэх ч vгvй, харамсах ч vгvй&raquo; гэж бодоход уйтгартай санагдана.
Сэтгэл чухам яагаад бараан байгаагийн учрыг тэр &#1108;&#1108;р&#1108;&#1108; нягталж бодоогvйгээс биш, энэ нь чухамдаа хоёр шалтгаантай байжээ. Yvний нэг гэвэл, сарын эхний м&#1108;нг&#1108; дуусан, эцсийн цалин буух болоогvй байхад эхнэр нь гэнэт &laquo;Yйлдвэрт захиалах пальтоны урьдчилгаанд &#1108;г&#1108;х м&#1108;нг&#1108; олж ир! Би шинэ жилээр амьтны нvдний &#1108;мн&#1108;, худлаа хэлэх хvнд, насаараа &#1108;мсс&#1108;н, бас н&#1108;х&#1108;&#1108;стэй пальтоны оронцог &#1108;мс&#1108;ж явахаасаа ичиж байна. м&#1108;нг&#1108; олж ирдэггvй юм бол би &#1108;&#1108;рийнх&#1108;&#1108; аргаар олно&raquo; гэж тушаажээ. Энэ &laquo;&#1108;&#1108;рийн арга&raquo; гэдэг нь чухамдаа юуг хэлж байгааг Хорлоо мэдэхгvй ч тvvний эхнэр Жавзан vнэхээр зэвvv нь хvрвэл юу ч хийхээс буцахгvй ширvvн зантай тул далдуур айдас хvрээд байжээ. Ингээд м&#1108;нг&#1108; олох санаатай &laquo;хэдэн т&#1108;гр&#1108;г зээлvvл!&raquo; гэж &#1108;&#1108;ринх&#1108;&#1108; итгэсэн гурван хvнээс асуугаад арван т&#1108;гр&#1108;г ч олж чадсангvй. Хоёрдугаар шалтгаан гэвэл Хорлоогийн дvvтэй суусан Цэмбэл гэгч х&#1108;д&#1108;&#1108;н&#1108;&#1108;с ирж тvvнд Хорлоо хот газрын албан хаагч хvний хангалуун сайхан амьдралыг vзvvлэх гэж, бас гар хоосон ирээгvйд нь хариу санаж дэлгvvрээс хоёр шил цагаан архи авчруулж, шимийн архитай холин ууж, согтсондоо эхнэрийнхээ &#1108;&#1108;д&#1108;&#1108;с уцаарлан ш&#1108;н&#1108; дунд &#1108;нг&#1108;рт&#1108;л найрлаж наргисан тул тvvний хор одоо хvртэл гараагvй ухаан нь булингартаж, дотор нь манаран байн байн гудамжны шороо руу нулимж явав. &laquo;Намайг vхэхэд хоёр хvvхдээс минь &#1108;&#1108;р хэн ч харамсахгvй&raquo; гэж тэр дахин бодоод бvр дахин уур нь хvрэв. &laquo;Би ер нь юуны т&#1108;л&#1108;&#1108; амьдарч хvн т&#1108;р&#1108;лхтнийг юугаар гялайлгаж яваа хvн бэ?&raquo; гэж бодоход ер хэлэх vг байхгvй санагдав. Хажуугаар нь огт танихгvй буюу ганц нэг зvс vзсэн хvмvvс ер хайхрамжгvй тvргэн тvргэн алхлан &#1108;нг&#1108;рч ард явсан зарим нь гvйцэж тvрvvлээд эргэж ч харалгvй доошоо тонгойсхийн алхацгаана. Тэднийг харахад дандаа яараад л яваа юм шиг. &laquo;Яахав дээ, явцгааж л байг!&raquo; гэж Хорлоо дотроо нэг бодсоноо &laquo;Жаргалтай улс&raquo; гэж тэдэнд атаархах сэтгэл т&#1108;р&#1108;в. &laquo;Гэртээ яваад харихад эхнэр нь хоолы нь т&#1108;х&#1108;&#1108;рчихс&#1108;н инээж угтах, бас &#1108;в&#1108;рт&#1108;&#1108; м&#1108;нг&#1108;тэй, дулаан хувцастай яваа энэ хvмvvст юуны уйтгар гаслан байх билээ. Би бол нэг муу мунгинасан нохойн г&#1108;л&#1108;г. Залуу нас ч &#1108;нг&#1108;рл&#1108;&#1108;. Одоо юу ч миний сэтгэлийг сэргээхээ &#1108;нг&#1108;рс&#1108;н. Оюун ч сэргээж чадахгvй &raquo; гэж тэр бодлоо.
(&#1199;ргэлжил бий)</P>
 楼主| 发表于 2005-10-1 16:28:41 | 显示全部楼层
Хорлоо арван долоон настайгаасаа улсад ажил хийжээ. Эхлаад багш дараа нь эвлэлийн ажилтан, дараа нь дахиад багш, сvvлд нь жолооч, одоо зааварлагч. Гавьяа шагнал ч алга. Эхнэр царай муутай, хvvхдvvд хувцас муутай. Нас 36. &#1028;нг&#1108;рс&#1108;н долоо хоногт тэр Налайхаас ирж яваад богино хар пальтотой, тайрмал vстэй, ядам хуруундаа том чулуун шигтгээтэй б&#1108;гж зvvсэн урт сормуустай Оюун гэдэг хvvхэнтэй вагон дотор цочирхон танилцаж ирээд, ирсэн даруйдаа сэтгэл нь бvр сэргэж гурван ч орой тvvнтэй х&#1108;&#1108;ц&#1108;лд&#1108;н уулзжээ. Байдлыг ажиглавал Оюун ч танилцсандаа нэг их дургvйцэхгvй байх бололтой. Энэ Оюун шиг овоо царайлаг хvvхэнтэй Хорлоо урьд нь ойр танилцаж, &#1108;&#1108;рт&#1108;&#1108; дасгах шахсан удаагvй тул хvнд vзvvлмээргvй эрдэнэ хээрээс олчихсон юм шиг сэтгэл нь баясаж, эхнэртээ уур нь хvрч гэртээ тогтвор алдаж, хааяа &laquo;Саальчин бvсгvй&raquo;-г амандаа аялж, хэд хоног хормой нь гайгvй хvчтэй дэвэлзжээ.
Гэтэл гурван удаа тvvнтэй уулзсанаас хойш орой нь гэртээ оройтож хариад эхнэртээ эрvvдvvлж суух, vдэш нь пальтоны зах босгоод рорн гэргvй юм шиг гудамжинд дагжин хvлээж зогсох, ш&#1108;н&#1108; нь орондоо ороод нойр хvрэхгvй бодол бодох ц&#1108;м яршигтай санагдаж &laquo;За больё доо надад хичнээн сэтгэл байгаад энvvнтэй суух юм биш, залуу насанд дайралдах минь яав аа!&raquo; гэж харамсаад &#1108;нг&#1108;рчээ.
Одоо эргээд бодоход багш байсан цаг, эвлэлийн ажил хийж явсан vе амьдралд нь арай дээр ч байсан шиг санагдана. Багш байхад ядахдаа ц&#1108;&#1108;н ч болов хvнд &laquo;Багш аа!&raquo; гэж хэлvvлж, тэрvvндээ баясна. Эвлэлийн ажил хийж явахад &#1108;&#1108;р&#1108;&#1108; нэг их гялалзуулж мандуулахгvй ч гэсэн залуу улсын дvйвээнээр сэтгэл сэргэж нэгийг санаж, нэгийг мартаж явах нь сайхан байжээ. Одоогийн ажлын хувьд хоног &#1108;нг&#1108;р&#1108;&#1108;х л т&#1108;дий болж явна.
&laquo;Залуу нас &#1108;нг&#1108;рчээ. Одоо миний сэтгэлийг юу ч сэргээхгvй, Оюун сэргээхгvй&raquo; гээд бодоход бvр уйлж болмоор гашуун санагдаж &#1108;&#1108;д&#1108;&#1108;с&#1108;&#1108; ирж яваа нэг согтуу хvнийг хараад &laquo;Энvvн шиг навс уухсан&raquo; гэж бодов. Гэтэл &#1108;в&#1108;рт м&#1108;нг&#1108;гvй улмаас эхнэр нь бодогдлоо. Босго алхмагц л &laquo;Чи м&#1108;нг&#1108; олж ирэв vv?&raquo; Гэж асуухы нь бодохоос гэртээ ч очмооргvй санагдав. Очихгvй гээд хаачих ч юм билээ. Хорлоо &#1108;д&#1108;&#1108;с&#1108;&#1108; ирж ява согтуу хvнийг дахин ажиглав. Тэр нь огт танихгvй, туранхай жижиг биетэй, арчаагаа алтал архи ууж гуйвсандайвсан амьтан явав. Гэвч согтуу хvн сохор ухаантай гэж тэр, Хорлоогийн ажиглаад байгааг мэдсэн бололтой, яг урдуур нь х&#1108;нд&#1108;лд&#1108;н гуйвж ирээд:
-Чи юу гэж хvн ажиглаад байсан юм бэ? муухай байна уу? Гэж асуув. Хорлоо юу ч хэлэлгvй хажуугаар нь тойрон &#1108;нг&#1108;р&#1108;х гэтэл нvднээс нь гал манасхийж, юу болж байгааг ч ухаарах зав &#1108;гс&#1108;нгvй, дахин хамар руу нь цохилоо.
&laquo;Алаад хаях хуна!&raquo;гэж бодоод Хорлоо эргэж хартал н&#1108;г&#1108;&#1108; согтуу нь пальтоныхоо захыг босгосон хэвээр юу ч болоогvй юм шиг дайван гэлдэрч яваа харагдана. Тvvнийг хойноос нь харахад гуд татаж унагаад духаар нь цардмал зам дээр зуу дахин м&#1108;ргvvлж байсан ч болохоор даанч доожоогvй амьтан харагдав. Тvнийг зодохсон гэх дур Хорлоод огт т&#1108;рс&#1108;нгvй. Харин дотор нь нэг уужрах шиг санагдав. Vvгээр тvvгээр явцгааж байгаа тvмэн амьтан, хvнсний дэлгvvр, гудамжинд асаасан гэрэл, х&#1108;л доор хийсэж байгаа цаас юм бvхэн тод харагдаад машины чимээ, &laquo;Бушуу яв гэм!&raquo; гэж хvvхдээ аашилж яваа бvдvvн хvvхний дуу чихэнд сонсогдож сохор дvлий явж байгаад хамаг эрхтэн нь гэнэт эрvvл болчихсон юм шиг сайхан санагдаж, цустай шvлсээр хогийн сав руу нэг нулимаад гэр рvvгээ гялалзтал алхлав. &#1028;в&#1108;рт&#1108;&#1108; м&#1108;нг&#1108;гvй ч гэсэн, харсан хvн дагаад инээмээр баяртай сайхан инээмсэглэсээр Хорлоог гэртээ орж ирэхэд шинэ пальто бариад орж ирж байгаа юм шиг эхнэр нь &#1108;&#1108;д&#1108;&#1108;с нь бас л баяртай доогтой гилжийсхийн инээмсэглэн угтжээ. Эхнэрийнх нь шvд бvр залуугийнх шигээ сайхан яралзаж харагдав. Хорлоо анх энэ л шvд , энэ л инээмсэглэлд унан хатан дурлаж байсан санагдана.
(дуусав)
 楼主| 发表于 2005-10-1 15:41:16 | 显示全部楼层 |阅读模式
<P>Б.Ринчен 1905 онд Хиагтын Бул Сарай гэдэг газар т&#1108;ржээ.
Уран бvтээлээ 1923 оноос эхлэн Yvрийн туяа гурамсан роман, Заан залуудай балар эртний сэдэвт роман, Гvнж, Бэр цэцэг зэрэг шvлэг &#1108;гvvлэгийн ном, Цогт тайж тvvхэн сэдэвт кино зохиол бvтээжээ.
1944 онд БНМАУ-ын т&#1108;рийн шагнал хvртжээ. </P>
<P>Нууцыг задруулсан захиа
</P>
<P>Монгол улсын арван таван зургаан онд залуу оюутан байхдаа алс Ленинград хотноо шинжлэх ухааны академийн азийн музейд оросын олон эрдэмтний ази тивээс олж хуримталсан ховор нандин бичиг судар vзэж, тод монгол хуучин захидалд амар мэндийг асуун /хэлэх vг элчийн аманд бий/ гэсэн vг ц&#1108;&#1108;н утга битvvлэг байдагт нь их гайхдаг билээ.
Тэр дээр цагт захидалд гагцхvv тийм хvнээр явууллаа гэж уг мэдэгдэх зvйлээ элчид итгэмжилдэг нэг учир байсан байх гэж миний багш академч Владимарцов хэлдэг байлаа.
Хожим ховдын хязгаарт ардын аман зохиол, нутгийн аялгуу тэмдэглэж, эртний бичиг vсэгтэй х&#1108;ш&#1108;&#1108; чулуу сураглаж, &#1108;рт&#1108;&#1108; уургын улаагаар явж байхдаа, Цорос овогтой, авдраараа дvvрэн хуучин тод монгол ном судартай халтар &#1108;вг&#1108;нийд &#1108;нжин хонон саатаж, бичиг судры нь шохоорхон vзэхдээ /захих vг элчийн аманд бий/ гэсний учрыг тэр х&#1108;д&#1108;&#1108;ний тvvхч &#1108;вг&#1108;н&#1108;&#1108;с олж сонссоноо гуч шахам жил цээжиндээ хадгалж яваад, одоо vс буурал зохиолч болсон хойно эвлvvлэн бичиж, vзэгч олондоо уламжлах хvсэл т&#1108;рл&#1108;&#1108;.
Арван долдугаар зууны vеийн манай ард тvмний тvvх, эмгэнэлт явдал олонтой б&#1108;г&#1108;&#1108;д сударчин хvн, судлан гvйцээгээгvйн учир /балар vе/ гэдэг тэр эрин цагийн гунигт домгийн тоймы нь найруулан &#1108;гvvлбээс ийн буюу:

Баруун монголын Галдан Бошготын цэрэг, Манж Энх амгалан хааны цэрэгт Туулын зуун модны газар ихэд дарагдаад, зvvн гар хэмээх монголын хvчин мохож Орхон голын vерт авахуулан сарниж дутаасан Цорос омгийн Г&#1108;л&#1108;гдэй баатар цэрэг &#1108;рхийн хамтаар баруун зvг тэмцэн, говьд манжийн цэрэгт гvйцэгдэж, дийлсэн цэргийн хурц сvрт автагдан, арга буюу дагасан билээ.
Дайнд дарагдсан цэргийн Туулын зуун модны тэнд олсон шарх гvйцээж эдгээгvй, сэтгэлд тvмэн гашуудал зангирсан нь алдраагvй, манж ханы цэрэгт &#1108;нг&#1108;нд&#1108;&#1108; дагавч, &#1108;ш&#1108;&#1108; хорсол х&#1108;дий цээжээр дvvрэн байжээ.
Г&#1108;л&#1108;гдэй баатрын &#1108;рг&#1108;&#1108;н&#1108;&#1108;с &#1108;рт&#1108;&#1108; хиртэй газар, манж цэрэг хуарагнаж сvрийг бадруулагч гэдэг цолтой манж жанжаны луут туг жанжны &#1108;рг&#1108;&#1108;ний &#1108;мн&#1108; хээрийн салхинаа намиран, манж цэргийн эргvvл харуул хамаагvй хvнийг хуарандаа ойртуулдаггvй байлаа.
Сvрийг бадруулагч жанжин фv гэдэг, бие &#1108;нд&#1108;р туранхай чийрэг &#1108;вг&#1108;н &#1108;гл&#1108;&#1108; бvр цэргээ сургууль хийлгэж, хахир дуут цэргийн бvрээ илээж, манж цэрэг саран бай харвах, морин сургууль хийхийг хоньчин хvvхэд холоос сонирхон хардаг байлаа.
Г&#1108;л&#1108;гдэй баатар, фv жанжиныд хааяа ирдэг болж, манж цэргийн ноён, &#1108;вг&#1108;н баатрыг ирэх бvр &#1108;рг&#1108;&#1108;н&#1108;&#1108;с&#1108;&#1108; гарч угтан улам дотно байдалтай болсон мэт, саяхан дайсагнан байлдаж байсан хоёр цэргийн жанжин бие биедээ ижилсэн дасаж манж ноён, монгол шатар сураад, Г&#1108;л&#1108;гдэй заримдаа &#1108;нжин шатар нvvдэг боллоо.
Отог цэргээ удирдсан &#1108;вг&#1108;н Г&#1108;л&#1108;гдэй баатар, манжийн сvрийг бадруулагч
фv жанжинтай гэнэт дотно найртай болж байн байн манж жанжны &#1108;рг&#1108;&#1108;нд айлчлан очдог болсонд, х&#1108;гжин залуугvй гайхавч, &#1108;вг&#1108;н баатар маань арай ч дайсанд зусардамгvй шударга журамт хvн, лав нэг учир бий гэж шаг шуг хэлцдэг болжээ.
Тэгтэл &#1108;вг&#1108;н баатар, сvр бадруулагч фv жанжинг т&#1108;рс&#1108;н &#1108;дрийнх&#1108;&#1108; найрт урин хуримлах чимээ гарч, зуутны тушаалаар аравны дарга нар, найрын хэрэгсэл, айраг цэгээ, цагаан идээ сархад бэлдvvлжээ.
Ийм цагт найр цэнгэл хийх гэдэг юу билээ гэж &#1108;вг&#1108;д эмгэд идэр цэргийн эрс бие биеэс асуун, арван зуун цэргийн даргаас лавлацгаавал /&#1028;вг&#1108;н баатрын захиа элчийн vг/ гэж зууны дарга битvvлэг инэмсэглэн илvv дутуу vг хэлэхгvй ажээ.
Болзсон &#1108;д&#1108;р тэнгэр цэлмэг, маш сайхан байжээ.
Манж цэрэг туг далбаа барьцгаан, &#1108;вч зэвсэглэж, сvрийг бадруулагч фv жанжин хуарандаа буу талбин, торгон цэргээрээ хvрээлvvлж, Г&#1108;л&#1108;гдэй баатрын хvрээнд хvрэлцэн ирээд, &#1108;вг&#1108;н баатар, идэр залуугийн жавхлан бvрдсэн ганц хvvгээ дагуулан, хатантайгаа гарч, хvндэт зочинг холоос угтав.
Манж жанжин мориноос бууж, найрсаг байдлаар &#1108;вг&#1108;н баатрыг ёслон, арван ханатай улаан халзан х&#1108;лтр&#1108;гтэй &#1108;рг&#1108;&#1108;нд нь оржээ. Жанжины цэрэг, баг багаараа жагсан, цэргийн дохионы бvрээ хангинаж, дарга нарын &#1108;нд&#1108;р дуугаар тушаах манж цэргийн vг &#1108;вг&#1108;н баатрын хvрээнд дуурсаж, манж жанжны торгон цэрэг, &#1108;рг&#1108;&#1108;ний д&#1108;рв&#1108;н этгээдэд хvндэт харуул зогсов.
(&#1199;ргэлжил бий)
</P>
[此贴子已经被Timon于2005-10-1 16:41:04编辑过]

您需要登录后才可以回帖 登录 | 注册

本版积分规则

Archiver|手机版|小黑屋|蒙古青年论坛

GMT+8, 2026-7-25 03:01 , Processed in 0.028935 second(s), 14 queries .

Powered by Discuz! X3.4

© 2001-2023 Discuz! Team.

快速回复 返回顶部 返回列表